Ukraina po pret ende miratimin e Shteteve të Bashkuara për dërgimin e raketave interceptuese Patriot, të cilat janë thelbësore për mbrojtjen e qyteteve nga sulmet ruse me raketa balistike.
Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky i ka kërkuar sekretarit amerikan të Mbrojtjes, Pete Hegseth, të miratojë dërgimin e raketave shtesë, por ende nuk ka një afat të qartë se kur ato mund të mbërrijnë në Ukrainë.
Burime të NATO-s kanë deklaruar për Euronews se situata mbetet “e paparashikueshme”. Aleatët janë gjithnjë e më pesimistë se Ukraina do të marrë furnizimet e nevojshme përpara zgjedhjeve të mesit të mandatit në SHBA, që zhvillohen më 3 nëntor. Disa burime dhe analistë dyshojnë se presidenti amerikan Donald Trump po e përdor ndihmën ushtarake si mjet presioni ndaj Kievit për ta shtyrë drejt një marrëveshjeje paqeje që mund të përfshijë edhe lëshime territoriale.
Nevoja për raketat Patriot është bërë edhe më urgjente, pasi Rusia ka shtuar sulmet ndaj Ukrainës. Zelensky deklaroi se gjatë dy javëve të fundit, Rusia kishte lëshuar më shumë se 100 raketa balistike drejt Kievit dhe zonave përreth. Ndërkohë, sipas vlerësimeve ukrainase, SHBA-të prodhojnë rreth 60 deri në 65 raketa interceptuese Patriot në muaj. Kjo sasi duhet të përmbushë nevojat jo vetëm të Ukrainës, por edhe të ushtrisë amerikane dhe aleatëve të tjerë.
Presioni mbi rezervat amerikane është rritur edhe për shkak të luftës kundër Iranit. Sipas Qendrës për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare (CSIS), rezervat amerikane të raketave Patriot dhe sistemeve të tjera interceptuese, si dhe të municioneve me rreze të gjatë veprimi, janë pakësuar me rreth gjysmën gjatë konfliktit me Iranin.
Një tjetër arsye për tensionet mes Uashingtonit dhe Kievit janë sulmet ukrainase ndaj rafinerive ruse të naftës. Trump i ka kërkuar Ukrainës t’i ndalojë këto goditje, duke argumentuar se ato ndikojnë në rritjen e çmimeve të energjisë dhe dëmtojnë konsumatorët amerikanë dhe europianë.
Ish-ambasadori amerikan në NATO, Kurt Volker, vlerëson se Trump dëshiron të tregojë se po ndërmerr hapa për të ulur çmimet e karburanteve përpara zgjedhjeve. Sipas tij, presidenti amerikan synon të paraqitet si një udhëheqës që mund të bindë Rusinë të furnizojë tregjet me naftë dhe Ukrainën të ndalojë sulmet ndaj rafinerive.
Një burim i NATO-s i tha Euronews se Trump po përdor ndikimin që ka mbi Ukrainën përpara zgjedhjeve amerikane. Ndërkohë, burime të tjera bëjnë të ditur se administrata amerikane është e pakënaqur me mungesën e përparimit drejt përfundimit të luftës me Rusinë.
Përballë mungesës së raketave, sekretari i përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, u ka kërkuar vendeve anëtare të dërgojnë sistemet e tyre Patriot në Ukrainë. Greqia dhe Spanja disponojnë rezerva të raketave PAC-2, një version më pak i avancuar se PAC-3, por deri tani nuk kanë pranuar t’i dorëzojnë ato.
Shqetësimet e vendeve europiane janë shtuar edhe nga vonesat në dërgimin e armëve amerikane të blera me financimin e aleatëve përmes mekanizmit PURL të NATO-s. Sipas Volker, disa vende europiane kanë paguar për raketa Patriot që ende nuk janë dorëzuar në Ukrainë, ndërsa Pentagoni nuk ka dhënë një shpjegim të qartë për vonesat. Ai ngre mundësinë që SHBA po i ruan këto furnizime për nevojat e veta ushtarake në rast të rifillimit të luftimeve intensive me Iranin.
Edhe plani për prodhimin e raketave Patriot në Ukrainë, me licencë amerikane, ka mbetur pezull. Gjermania pritet të nisë prodhimin e raketave PAC-2 në dhjetor 2026 ose në janar 2027, ndërsa ministri gjerman i Mbrojtjes, Boris Pistorius, ka ofruar mundësinë e prodhimit edhe të raketave më të avancuara PAC-3.
Këto raketa kushtojnë më shumë se 4 milionë dollarë secila dhe prodhimi i tyre mund të zgjasë deri në dy vjet. Për këtë arsye, plotësimi i rezervave nuk mund të bëhet shpejt.
Ndërsa sulmet ruse vazhdojnë, Ukraina mbetet në pritje të një vendimi nga Uashingtoni. Mungesa e raketave Patriot rrezikon të dobësojë mbrojtjen ajrore të vendit, në një kohë kur furnizimet janë të kufizuara dhe nuk ka një afat të qartë për dërgesat e reja. /tvklan.al
