Mbi 60 vende në mbarë botën po përballen me sfidën e tarifave të reja tregtare të vendosura nga presidenti amerikan Donald Trump, të cilat hynë në fuqi të enjten. Këto tarifa, që variojnë nga 10% deri në 41%, kanë tronditur sistemin global të tregtisë, duke kërcënuar ekonomitë e vendeve të pasura dhe të varfra me humbje të vendeve të punës dhe rritje të çmimeve.
Vendet më të goditura përfshijnë Zvicrën me një tarifë 39%, Brazilin me 40% dhe Sirinë me 41%. Qeveritë po nxitojnë të gjejnë zgjidhje, pas paralajmërimeve të Trumpit që u materializuan në mesnatën e Uashingtonit.
Reagime të forta nga Brazili dhe Zvicra
Në Brazil, presidenti Luiz Inácio Lula da Silva i cilësoi tarifat si “presion të papranueshëm” dhe njoftoi masa mbështetëse për bizneset e prekura. Zvicra, nga ana tjetër, po planifikon rifillimin e negociatave me SHBA-në, pas një vizite të pasuksesshme të presidentes Karin Keller-Sutter në Uashington. Qeveria zvicerane paralajmëroi se tarifat do të kenë pasoja të rënda për ekonominë e saj të varur nga eksportet, duke vënë në vështirësi kompanitë dhe punonjësit.
Përgjigje nga Azia dhe Evropa
Në Tajvan, presidenti Lai Ching-te e quajti tarifën 20% ndaj vendit të tij si “të përkohshme” dhe po vijon dialogun me SHBA-në. Irlanda, e cila përfiton nga një marrëveshje BE-SHBA me një tavan tarifor prej 15%, po harton plane për të diversifikuar ekonominë e saj, që mbështetet tek gjigantë amerikanë si Intel dhe Pfizer. Në Lesoto, megjithë uljen e tarifës nga 50% në 15%, prodhuesit e tekstileve raportojnë dëme të mëdha nga pasiguria, me anulime porosish nga kompani si Levi’s dhe Walmart.
Vendet me deficite tregtare nën presion
Laosi, Brazili dhe Myanmari përballen me tarifa të larta 40% për shkak të pabarazive tregtare me SHBA-në. Në Laos, industria e veshjeve po vuan, me drejtues që paralajmërojnë për humbjen e mijëra vendeve të punës. Johannes Somers nga kompania Diep Vu e quajti tarifën “goditjen përfundimtare” për eksportet, ndërsa kryetari i Shoqatës së Industrisë së Veshjeve, Xaybandith Rasphone, vlerëson se mbi 20,000 punonjës mund të preken.
Tarifat dhe ndikimi global
Trump njoftoi tarifat një javë më parë, duke i quajtur “reciproke” dhe duke pretenduar se do të sjellin miliarda dollarë në SHBA. Megjithatë, ekspertët theksojnë se këto tarifa rëndojnë kryesisht importuesit dhe konsumatorët, duke rritur çmimet e mallrave të huaja. Disa vende, si Mbretëria e Bashkuar, Japonia, Koreja e Jugut dhe BE-ja, kanë negociuar ulje ose pezullime të tarifave, por sfidat mbeten.
Marrëveshja BE-SHBA dhe kritikat gjermane
BE-ja ka siguruar një normë bazë tarifore prej 15%, me lehtësime për disa produkte si djathi, por tarifat për makinat dhe pjesët e tyre (27.5%) vazhdojnë të jenë një barrë. Hildegard Müller, presidente e Shoqatës Gjermane të Industrisë së Automjeteve, kritikoi mungesën e qartësisë në marrëveshje dhe kërkoi zgjidhje të shpejta për të mbrojtur prodhuesit gjermanë.
India dhe tensionet për naftën ruse
India përballet me një tarifë 25%, me rrezikun e dyfishimit në 50% për shkak të tregtisë me Rusinë. Trump ka dhënë një ultimatum 21-ditor për Delhin, duke kërcënuar masa të ngjashme për vendet që bashkëpunojnë me Rusinë. /The Guardian/
