Ministria e Drejtësisë: Projektligji për Specialen kërkon vlerësim të veçantë
Shkrimtari britanik i fantashkencës M. John Harrison, 81 vjeç, është mes gjashtë autorëve të përfshirë në listën e ngushtë të Booker Prize 2026, duke pasur mundësinë të vendosë një rekord të ri si fituesi më i vjetër në historinë 57-vjeçare të çmimit.
Harrison është nominuar për romanin spekulativ “The End of Everything”, në nominimin e tij të parë për Booker Prize. Nëse do ta fitonte çmimin, ai do të kalonte Margaret Atwood, e cila ishte 79 vjeçe kur fitoi Booker-in në vitin 2019, së bashku me “The Testaments”.
“The End of Everything” është përshkruar nga juria si një vepër që mund të lexohet në disa mënyra, mes tyre si thriller, mister, satirë, distopi, roman rrugëtimi dhe vepër realiste. Harrison ka qenë pjesë e jurisë së Booker Prize në vitin 2022.
Lista e ngushtë përfshin edhe dy fitues të mëparshëm të çmimit, Marlon James dhe Douglas Stuart, si dhe Elizabeth Strout, e cila është nominuar për herë të tretë. Shkrimtari anglez Luke Kennard është gjithashtu pjesë e listës me romanin “Black Bag”, ndërsa Rebecca Perry është autorja e vetme debutuese me “May We Feed the King”.
Lista prej gjashtë romanesh u shpall në një ceremoni në Southbank Centre në Londër. Juria, e kryesuar nga historiania dhe prezantuesja Mary Beard, përbëhet nga poeti Raymond Antrobus, muzikanti Jarvis Cocker, kritikja Rebecca Liu dhe shkrimtarja Patricia Lockwood.
Juria tha se kishte synuar të përzgjidhte vepra me shumëllojshmëri tonesh dhe qasjesh, duke vlerësuar rrezikun artistik dhe karakterin qartësisht njerëzor të librave. Gjashtë romanet, sipas jurisë, janë vepra që nuk mund të përsëriten nga inteligjenca artificiale.
Rebecca Perry, poete e vlerësuar dhe ish-gjimnaste e trampolinës, është autorja e vetme debutuese në listën e ngushtë. Romani i saj “May We Feed the King” rrëfen historinë e një kuratoreje që fiksohet pas jetës së një mbreti mesjetar. Nëse Perry do ta fitonte çmimin, ajo do të bëhej vetëm autorja e shtatë debutuese që triumfon në historinë e Booker Prize.
Luke Kennard është nominuar për herë të parë me romanin e tij të tretë, “Black Bag”, i frymëzuar nga një eksperiment real i psikologjisë sociale i zhvilluar në një universitet në Oregon gjatë viteve 1960.
Marlon James, fitues i Booker Prize në vitin 2015 me “A Brief History of Seven Killings”, rikthehet në listën e ngushtë me “The Disappearers”. Romani është frymëzuar nga një incident homofobik i dhunshëm në Xhamajkë, që thuhet se ka ndodhur gjatë viteve 1980, por nuk është dokumentuar si fakt. Juria vlerësoi veçanërisht dialogun me regjistra të ndryshëm dhe humorin me kuptime të dyfishta.
Edhe Douglas Stuart është sërish në garë me “John of John”, pasi fitoi çmimin në vitin 2020 me romanin e tij debutues “Shuggie Bain”. Nëse James ose Stuart do ta fitonin sërish Booker Prize, ata do t’i bashkoheshin listës së autorëve që e kanë fituar dy herë, ku bëjnë pjesë J.M. Coetzee, Peter Carey, Hilary Mantel dhe Margaret Atwood.
Elizabeth Strout, e vetmja amerikane në listën e ngushtë, është nominuar për romanin e saj të 11-të, “The Things We Never Say”. Vepra zhvillohet në Massachusetts dhe u frymëzua nga një nekrologji e lexuar nga autorja në një gazetë të vjetër, për një burrë me një emër pothuajse identik me atë të një personi që ajo njihte.
Nga lista e gjatë me 13 tituj, shtatë nuk arritën të përfshihen në gjashtëshen finale: “The Shadow of the Object” nga Chloe Aridjis, “Switzy” nga Emma Cline, “Helen of Nowhere” nga Makenna Goodman, “The Renovation” nga Kenan Orhan, “The Palm House” nga Gwendoline Riley, “All Them Dogs” nga Djamel White dhe “The Vivisectors” nga Missouri Williams.
Juria tha se pati diskutime dhe mosmarrëveshje për të gjithë librat gjatë procesit të përzgjedhjes, ndërsa Patricia Lockwood vuri në dukje se vëmendja e publikut ndaj librave kalon shpesh përmes cikleve të interesit dhe reklamimit.
Lista e ngushtë u përzgjodh nga 163 vepra të paraqitura dhe përfshin romane të shkruara në anglisht, nga autorë të çdo kombësie, të botuara në Mbretërinë e Bashkuar ose Irlandë gjatë periudhës 1 tetor 2025 – 30 shtator 2026.
Fituesi i Booker Prize 2026 do të shpallet më 9 nëntor. Laureati do të marrë një çmim prej 50 mijë paundësh dhe trofeun Iris, të emërtuar sipas shkrimtares Iris Murdoch, fituese e çmimit në vitin 1978. Fitues i edicionit të kaluar ishte David Szalay me romanin “Flesh”./KultPlus.com
