Dedaj: Aksidentet përsëriten në të njëjtat vende, por nuk po hulumtohen
Incidenti në aeroportin Leipzig/Halle të Gjermanisë, ku një mjet ajror pa pilot u shfaq në hapësirën e aeroportit dhe dyshohet se ishte i pajisur me ngarkesë shpërthyese, është cilësuar nga autoritetet gjermane si një dimension i ri i kërcënimeve hibride.
Kreu i Ministrisë Federale të Brendshme të Gjermanisë e ka përshkruar incidentin si një zhvillim shqetësues për sigurinë e trafikut ajror dhe infrastrukturës kritike.
Megjithatë, sipas një analize të publikuar nga “Defence24”, kërcënimi nga përdorimi i dronëve për qëllime terroriste apo sabotazhi nuk përbën domosdoshmërisht një fenomen të ri. Ajo që ka ndryshuar është përhapja e shpejtë e teknologjisë pa pilot, kostot relativisht të ulëta dhe eksperienca e akumuluar gjatë luftës në Ukrainë.
Rusia dhe taktikat e vjetra në një mjedis të ri
Sipas analizës, Evropa është përballur prej dekadash me kërcënime terroriste dhe operacione të lidhura me aktorë shtetërorë.
Gjatë Luftës së Ftohtë, disa organizata militante kishin qasje në trajnim, armë dhe eksplozivë të furnizuar përmes rrjeteve të lidhura me shtete të ndryshme. Për këtë arsye, përdorimi i mjeteve ushtarake apo teknologjive të avancuara nga aktorë jo-shtetërorë nuk konsiderohet një zhvillim krejtësisht i paprecedentë, raporton Defence24.
Ndryshimi kryesor sot lidhet me dronët.
Sistemet ajrore pa pilot janë përdorur prej vitesh në Lindjen e Mesme dhe në konflikte të tjera, përfshirë nga grupet terroriste. Lufta në Ukrainë ka përshpejtuar zhvillimin e teknologjive, taktikave dhe mënyrave të përdorimit të tyre, duke krijuar një bazë të gjerë përvojash që tashmë është e aksesueshme edhe jashtë fushëbetejës.
Për këtë arsye, ndërhyrjet e dronëve në hapësirën ajrore të vendeve të NATO-s dhe BE-së nuk duhet të trajtohen si një surprizë e izoluar, por si pjesë e një spektri më të gjerë kërcënimesh.
Lufta në Ukrainë ka zgjeruar katalogun e rreziqeve
Analiza thekson se, edhe para pushtimit të plotë rus të Ukrainës në vitin 2022, dronët përdoreshin në përpjekje për të goditur objektiva ushtarake dhe logjistike.
Që nga fillimi i luftës në shkallë të gjerë, përvoja e përdorimit të sistemeve pa pilot është zgjeruar në mënyrë dramatike. Sot ato janë pjesë e pothuajse çdo konflikti modern, veçanërisht aty ku palët kanë kapacitete të pabarabarta.
Një rast i rëndësishëm për t’u studiuar, sipas autorit të analizës, është Operacioni “Spiderweb” i Ukrainës në vitin 2025, gjatë të cilit u goditën objektiva strategjikë ushtarakë rusë me përdorimin e mjeteve pa pilot dhe një operacion të sofistikuar të infiltrimit.
Operacioni u pa si një sukses i inteligjencës ukrainase, por analiza paralajmëron se edhe pala ruse ka nxjerrë mësime nga ky rast.
Pikërisht këtu qëndron shqetësimi për Evropën: metodat e përdorura në luftën në Ukrainë mund të përshtaten dhe të përdoren në operacione kundër infrastrukturës së vendeve evropiane.
Aeroportet, hekurudhat dhe logjistika në fokus
Sipas analizës, objektivat e mundshëm nuk kufizohen vetëm te aeroportet.
Infrastruktura e transportit, qendrat logjistike, depot, rrjetet hekurudhore, objektet e lidhura me industrinë e mbrojtjes dhe qendrat e trajnimit mund të jenë pjesë e një spektri më të gjerë objektivash në rast të operacioneve të sabotimit.
Në këtë kontekst, autorët theksojnë se shërbimet ruse kanë përdorur në të kaluarën një kombinim të spiunazhit, mbledhjes së informacionit dhe operacioneve të fshehta.
Një nga rastet e përmendura është shpërthimi në depot e municioneve në Vrbětice të Republikës Çeke në vitin 2014, për të cilin autoritetet çeke kanë fajësuar agjentë të inteligjencës ushtarake ruse.
Po ashtu, në vitin 2024 u raportuan shqetësime për një komplot të dyshuar kundër Armin Papperger, shefit ekzekutiv të kompanisë gjermane të mbrojtjes Rheinmetall.
Këto raste, së bashku me incidentet e fundit në Evropë, kanë shtuar shqetësimet se lufta në Ukrainë po shoqërohet me një zgjerim të metodave të luftës hibride edhe jashtë territorit të Ukrainës.
Evropa duhet të përgatitet për një kërcënim afatgjatë
Sipas analizës së “Defence24”, incidenti në Leipzig/Halle duhet të shërbejë si një sinjal për autoritetet evropiane që të forcojnë kapacitetet e reagimit ndaj kërcënimeve nga sistemet pa pilot.
Kjo kërkon investime jo vetëm në teknologji, por edhe në trajnime, koordinim ndërmjet institucioneve dhe përshtatje të kuadrit ligjor e doktrinar.
Sfidë e veçantë është mbrojtja e infrastrukturës civile dhe të asaj që lidhet drejtpërdrejt me mbështetjen ushtarake për Ukrainën.
Gjermania, Polonia, Rumania, Franca dhe Mbretëria e Bashkuar janë ndër vendet që luajnë rol të rëndësishëm në transportin, prodhimin dhe trajnimin e lidhur me ndihmën për Ukrainën. Kjo i bën objektivat e tyre potencialisht më të ekspozuara ndaj aktiviteteve të spiunazhit, sabotimit dhe ndërhyrjeve të tjera hibride.
Në këtë kuadër, incidenti në Leipzig/Halle nuk duhet parë vetëm si një incident i izoluar i sigurisë ajrore.
Ai mund të jetë një kujtesë se teknologjitë e zhvilluara dhe të testuara në fushën e betejës në Ukrainë po krijojnë një katalog të ri rreziqesh për Evropën, ndërsa kufiri ndërmjet luftës konvencionale, sabotimit, spiunazhit dhe luftës hibride po bëhet gjithnjë e më i paqartë.
/The GeoPost
