SHBA ka ndërmarrë sulme “të fuqishme” ndaj Iranit si përgjigje ndaj sulmeve mbi tre cisterna nafte në Ngushticën e Hormuzit, raporton BBC.
Komanda Qendrore e SHBA-së (Centcom) tha të martën se kishte goditur mbi 80 objektiva, përfshirë më shumë se 60 mjete të vogla lundruese të Trupave të Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) në ngushticë.
Mediat shtetërore iraniane thanë se sulmet goditën ishullin Qeshm, Bandar Abbas dhe Sirik, ku njerëz janë plagosur nga copëzat e predhave. Irani nuk ka marrë drejtpërdrejt përgjegjësinë për sulmet ndaj tre cisternave që çuan në ndërhyrjen ushtarake amerikane.
IRGC-ja tha se ishte kundërpërgjigjur me sulme hakmarrëse ndaj objekteve ushtarake amerikane në Bahrein dhe Kuvajt në orët e para të së mërkurës.
Sipas IRGC-së, raketa dhe dronë u lëshuan drejt “85 objekteve kryesore ushtarake amerikane” në të dy vendet, përfshirë selinë e Marinës së SHBA-së dhe një bazë ajrore në Kuvajt.
Më herët të martën, zëvendësministri i Jashtëm i Iranit i përshkroi sulmet amerikane si shkelje të memorandumit SHBA-Iran të nënshkruar muajin e kaluar dhe paralajmëroi se Teherani do të “marrë masa vendimtare”.
SHBA kishte deklaruar se do të kishte pasoja për atë që e ka cilësuar si sulme “krejtësisht të papranueshme” ndaj tre cisternave.
Centcom tha se, përveç 60 mjeteve të vogla lundruese, kishte goditur edhe pozicione iraniane për lëshimin e raketave dhe qendra komanduese. Nuk bëri të ditura vendndodhjet e objektivave.
Ajo tha se sulmet u kryen “për të imponuar kosto të larta për shënjestrimin dhe sulmet ndaj anijeve tregtare me ekuipazhe të përbëra nga individë të pafajshëm në një rrugë ujore ndërkombëtare”.
Para sulmeve, Departamenti amerikan i Thesarit revokoi një përjashtim që kishte pezulluar përkohësisht sanksionet ndaj naftës iraniane dhe që ishte pjesë e memorandumit të mirëkuptimit të nënshkruar muajin e kaluar mes Uashingtonit dhe Teheranit.
Ministria e Jashtme e Iranit e quajti këtë veprim shkelje të memorandumit dhe tha se ai dëshmoi “mungesën e vullnetit të mirë, mospërputhjen dhe mosbesueshmërinë” e qeverisë amerikane.
Ajo shtoi se Teherani “do të marrë çdo masë që e konsideron të nevojshme për të mbrojtur interesat dhe sigurinë e tij kombëtare”.
Katari dhe Arabia Saudite dënuan gjithashtu sulmet, duke deklaruar secili se një cisternë e vendit të tyre ishte goditur gjatë kalimit në ose pranë ngushticës dhe duke fajësuar Iranin.
Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme të Katarit, Majed Al Ansari, tha se Katari e mban Iranin “plotësisht përgjegjës” për një sulm të dukshëm të qëllimshëm ndaj anijes Al-Rekayyat gjatë kalimit pranë ngushticës.
Në një postim të veçantë në rrjetet sociale, Ministria e Jashtme e Arabisë Saudite tha se Irani kishte shënjestruar cisternën saudite Wadyan gjatë kalimit nëpër ngushticë.
Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme të Iranit, Esmail Baghaei, i përshkroi akuzat e Katarit si “në kundërshtim me parimin e fqinjësisë së mirë”.
Ai shtoi se anijet tregtare që përdorin rrugë të pakoordinuara me Iranin ose ndërhyjnë në sistemet e gjurmimit të anijeve përballen me rrezik përplasjeje dhe pengojnë përpjekjet e Iranit për të “lehtësuar kalimin e sigurt” në ngushticë.
Operacionet Tregtare Detare të Mbretërisë së Bashkuar (UKMTO) thanë se një cisternë që po kalonte nëpër ngushticë raportoi zjarr pasi një predhë me origjinë të panjohur goditi dhomën e motorëve të hënën.
Në dy incidente të ndara të martën, një cisternë raportoi se ishte goditur gjatë daljes nga ngushtica, por arriti të vazhdonte drejt portit të saj të radhës, ndërsa një tjetër raportoi dëmtime të lehta strukturore pasi u godit, tha organizata.
Duke folur në kushte anonimiteti para njoftimit të Centcom-it për sulmet e reja, një zyrtar amerikan këmbënguli se negociatorët amerikanë do të vazhdonin të punonin “me mirëbesim” për arritjen e një marrëveshjeje përfundimtare me Iranin.
Përparim në këtë drejtim u arrit muajin e kaluar, kur SHBA-ja dhe Irani ranë dakord për një memorandum mirëkuptimi me 14 pika, i cili synonte zgjatjen e armëpushimit dhe përfundimin e konfliktit “në të gjitha frontet”.
Si pjesë e marrëveshjes, Irani dhe Omani, që të dy kufizohen me Ngushticën e Hormuzit, duhet të zhvillojnë bisedime “për të përcaktuar administrimin dhe shërbimet detare të ardhshme” në këtë rrugë ujore, së bashku me shtetet e tjera të Gjirit.
Gjatë konfliktit, Irani u përpoq të afirmonte sovranitetin e tij mbi ngushticën, përfshirë përmes krijimit të “Autoritetit të Ngushticës së Gjirit Persik”, i cili, sipas tij, do të menaxhonte “lejet për kalim të sigurt”.
Agjencia iraniane e lajmeve Fars raportoi se, sipas marrëveshjes së re me SHBA-në, ngushtica do të administrohet përfundimisht nga Irani në bashkëpunim me Omanin, duke përfshirë edhe vendosjen e mundshme të “tarifave të shërbimit” për anijet që kalojnë në këtë rrugë ujore./Reporteri.net/
