Studiuesit thonë se ende ka një shans për t’u rikthyer në objektivin e klimës prej 1.5 gradë Celsius

Ende ka një shans që bota të shmangë shkatërrimet më të këqija të prishjes së klimës dhe të kthehet në objektivin prej 1.5C nëse qeveritë ndërmarrin veprime të përbashkëta për emetimet e gazrave serrë, argumenton një vlerësim i ri.

Raporti i Climate Analytics thotë se objektivat e qeverive janë të pamjaftueshme dhe duhet të rishikohen shpejt, dhe bën thirrje për rritjen e shpejtë të përdorimit të energjisë së rinovueshme dhe elektrifikimin e sektorëve kryesorë, duke përfshirë transportin, ngrohjen dhe industrinë.

Udhëheqësit botërorë do të takohen në Belém, një qytet i vogël pranë grykës së Amazonës në Brazil, të enjten dhe të premten për të diskutuar krizën klimatike përpara se të fillojë samiti i klimës Cop30 i OKB-së të hënën.

Temperaturat tashmë, për dy vjet, kanë tejkaluar limitin prej 1.5C të ngrohjes globale mbi nivelet para-industriale që u përcaktua në marrëveshjen e Parisit të vitit 2015.

Një raport i Programit të OKB-së për Mjedisin (UNEP) i publikuar këtë javë tha se planet aktuale të publikuara nga qeveritë kombëtare do të çonin në ngrohje prej rreth 2.3C deri në 2.5C, një nivel që shkencëtarët kanë thënë se do të çonte në një rritje masive të motit ekstrem dhe dëme shkatërruese në disa nga sistemet kryesore natyrore të botës.

Grupi i studiuesve të Climate Analytics thotë se plani i tyre mund të sigurojë kulmet e ngrohjes në 1.7C para vitit 2050.

Ata thonë se kjo mund të ulet në 1.5C deri në fund të shekullit duke hequr gradualisht lëndët djegëse fosile dhe duke përdorur teknologjitë e heqjes së karbonit për të thithur dioksidin e karbonit nga atmosfera.

Megjithatë, kjo nuk do të eliminojë rrezikun e tejkalimit të 1.5C. Shkencëtarët janë të vetëdijshëm për disa pika kyçe kthese – të tilla si shkrirja e shtresës së akullit të Groenlandës dhe potenciali që pylli tropikal i Amazonës të shndërrohet nga një lavaman karboni në një burim të lirimit të karbonit në atmosferë – që mund të shkaktohen ndërsa Toka ngrohet më tej.

Është e paqartë në cilat temperatura mund të ndodhin këto ngjarje dhe çdo pjesë e një shkalle ngrohjeje është një rrezik.

Një pikë kyçe kthese, zbardhja e koraleve në detet që po ngrohen, mund të jetë arritur tashmë, sipas një studimi të kohëve të fundit.

Bill Hare, drejtori ekzekutiv i Climate Analytics, tha: “Tejkalimi i 1.5C është një dështim i mjerueshëm politik dhe do të sjellë dëme të shtuara dhe rrezik të pikave kthese që përndryshe mund të ishin shmangur. Por ky plan tregon se është ende në fuqinë tonë për ta sjellë ngrohjen përsëri shumë nën 1.5C deri në vitin 2100″.

“Ne duhet të bëjmë gjithçka që mundemi për të kufizuar çdo kohë që kalojmë mbi këtë prag sigurie për të minimizuar rrezikun e dëmeve të pakthyeshme klimatike dhe shkatërrimin që do të shkaktohej nga kalimi i pikave kthese”.

Në Cop30, të gjitha vendet pritet të hartojnë plane kombëtare për klimën sipas marrëveshjes së Parisit të vitit 2015. Të quajtura kontribute të përcaktuara në nivel kombëtar (NDC), këto kanë për qëllim të përcaktojnë objektiva për uljen e karbonit dhe masa për arritjen e tyre.

Por më pak se gjysma e vendeve kanë paraqitur NDC para Cop30, dhe shumë prej atyre që janë hartuar janë të pamjaftueshme.

Analiza nga UNEP zbuloi se NDC-të aktuale do të çonin në një botë rreth 2.5C më të nxehtë se nivelet para-industriale, dhe kjo mund të rritet deri në 2.8C, një nivel që do të vinte në lëvizje ndryshime potencialisht të pakthyeshme.

NDC-të aktuale do të përbënin një ulje të karbonit prej vetëm rreth 10% deri në vitin 2035, sipas OKB-së.

Sipas Climate Analytics, emetimet globale do të duhet të bien me rreth një të pestën deri në vitin 2030, krahasuar me nivelet e vitit 2019, dhe me 11% në vit në vitet 2030 për të kufizuar ngrohjen në 1.7C. Metani do të duhet të reduktohet me 30% deri në… 2035.

Neil Grant, një ekspert i lartë në Climate Analytics, tha: “Pesë vitet e fundit na kanë kushtuar kohë të çmuar në dekadën kritike të veprimit klimatik”.

“Megjithatë, ato kanë parë gjithashtu një revolucion në burimet e rinovueshme të energjisë dhe bateritë, të cilat kanë thyer rekorde në të gjithë globin. Të përdorësh këto erëra mund të ndihmojë në nxitjen e së ardhmes sonë të energjisë së pastër dhe në kompensimin e kohës së humbur”. /Albanianpost.com