Malaj: Shqipëria, lider në rajon për rritjen dhe qëndrueshmërinë ekonomike
Pothuajse çdo fëmijë, përfshirë ata nga vendet me të ardhura të larta, tani është i ekspozuar ndaj të paktën një rreziku.
Gjysma e fëmijëve në botë janë të ekspozuar ndaj të paktën tre rreziqeve klimatike që kërcënojnë shëndetin, arsimin dhe mbijetesën e tyre, sipas një raporti të UNICEF-it, shkruan The Guardian.
Globalisht, fëmijët përballen me kërcënime në rritje nga valët e të nxehtit, stuhitë, përmbytjet dhe thatësirat, ndërsa kriza klimatike përkeqësohet, me më shumë se një miliard që përballen me të paktën tre prej tyre njëherësh, transmeton Sinjali.
Pamjet tronditëse të publikuara nga agjencia e OKB-së tregojnë fëmijë në Papua Guinenë e Re duke notuar nëpër një lumë të mbushur me krokodilë për të shkuar në shkollë, pasi një urë shumë e rëndësishme për këmbësorë u përmbys gjatë shirave të rrëmbyeshëm dhe nuk u zëvendësua.
Lorna, 15 vjeç, është një nga ato që duhet të notojë përmes lumit Kemp Welch në Launkalana, në distriktin Rigo të Papua Guinesë së Re, për të shkuar në shkollë. Komuniteti zotëron disa varka të vogla, sipas stafit të UNICEF-it që vizitoi, por përparësi u jepet fëmijëve më të vegjël.
“Gjatë periodave tona, të moshuarit nuk na lejojnë të kalojmë lumin për të ndjekur mësimet, pasi mendojnë se kjo do të tërheqë krokodilët… Ëndrra ime është të bëhem mësuese ose pilot. Duam një urë të re në mënyrë që të mund të shkojmë në shkollë të sigurt çdo ditë”, tha Lorna.
Sipas UNICEF-it, komuniteti nuk ka qenë në gjendje të mbledhë fonde për të zëvendësuar urën, e cila u shkatërrua në vitin 2012, dhe po përballet me sfida në rritje, të përkeqësuara më tej nga kriza klimatike.
Drejtori i shkollës së Lornës, Charlie Vali David, tha se humbja e urës po i shkaktonte shumë dëme komunitetit.
“Gjatë sezonit të musoneve, rrymat e forta, pemët e thata dhe mbeturinat bllokojnë lumin – duke shkaktuar lëndime dhe vdekje”, tha ai. “Shumë fëmijë sëmuren nga uji i ftohtë dhe i ndotur i lumit. Kjo krijon një boshllëk në të nxënë. Sidomos për femrat”.
Raporti i Rrezikut Klimatik për Fëmijë zbuloi se temperaturat në rritje dhe moti ekstrem po ushtrojnë më shumë presion mbi infrastrukturën dhe paralajmëroi se rrugët dhe urat kryesore po goditen, me pasoja të tmerrshme për komunitetin lokal.
Studimi zbuloi se pothuajse çdo fëmijë në botë, përfshirë ata nga vendet me të ardhura të larta, tani është i ekspozuar ndaj të paktën një rreziku, ndërsa 123,000 prej tyre përjetojnë më shumë se gjashtë gjatë jetës së tyre.
“Jeta e fëmijëve vazhdon të përkeqësohet nga ndikimi i valëve të të nxehtit, zjarreve në pyje, thatësirave dhe përmbytjeve”, tha drejtoresha ekzekutive e UNICEF-it, Catherine Russell. “Gjysma e fëmijëve të botës tani jetojnë me të paktën tre kërcënime të mbivendosura klimatike që formësojnë jetën e tyre të përditshme”.
UNICEF-i analizoi ekspozimin e të rinjve ndaj tetë rreziqeve klimatike: përmbytjet bregdetare, thatësirat, nxehtësia ekstreme, zjarret, valët e të nxehtit, përmbytjet e lumenjve, stuhitë e rërës dhe pluhurit dhe stuhitë tropikale.
Raporti zbuloi se rajoni Sahel i Afrikës është një nga më të prekurit në nivel global, me më shumë se 4 milionë fëmijë që përballen me kërcënimin e trefishtë të valëve të të nxehtit, nxehtësisë ekstreme dhe stuhive të rërës dhe pluhurit. Ndërkohë, fëmijët në vendet aziatike si Bangladeshi, Myanmari dhe Pakistani u zbulua se janë të ekspozuar ndaj më shumë rreziqeve klimatike se kudo tjetër në botë.
Vendet me të ardhura të larta nuk janë imune ndaj goditjeve klimatike që mbivendosen. Në Itali, për shembull, më shumë se 6 milionë fëmijë janë të ekspozuar ndaj valëve të zgjatura të të nxehtit dhe thatësirës.
UNICEF-i përshkroi një plan për të mbrojtur më mirë fëmijët, duke u bërë thirrje qeverive dhe bizneseve të ulin emetimet dhe të përmirësojnë përshtatjen ndaj klimës me fokus në shërbimet nga të cilat mbështeten fëmijët.
Russell tha: “Kjo analizë mund t’i ndihmojë qeveritë dhe vendimmarrësit të planifikojnë më mirë dhe të investojnë në mënyrë më efektive në shërbime elastike. Kur forcojmë sistemet shëndetësore dhe arsimore dhe përmirësojmë infrastrukturën duke pasur parasysh fëmijët, ne i mbrojmë ata nga kërcënimet e sotme klimatike dhe ndihmojmë në sigurimin e të ardhmes së tyre”.
