Fitorja e thellë e partisë së djathtë radikale Alternativa për Gjermaninë (AfD) në zgjedhjet rajonale në Saksoni-Anhalt ka shkaktuar tronditje në Gjermani dhe ka hapur një debat të gjerë në të gjithë Evropën për rritjen e partive nacionaliste.
Rezultati i së dielës është cilësuar nga analistë politikë si një çast “tërmetei dhe një pikë kthese për politikën gjermane. Edhe pse AfD nuk arriti shumicën absolute, rezultati i saj shihet si një goditje e fortë për partitë tradicionale dhe veçanërisht për qeverinë qendrore në Berlin.
Saksonia-Anhalt është një nga 16 landet e Gjermanisë dhe ka rreth 1.7 milionë votues me të drejtë vote, një shifër e vogël në raport me elektoratin e përgjithshëm gjerman. Megjithatë, rezultati ka rëndësi përtej kufijve të këtij landi, pasi AfD tashmë është ndër partitë kryesore në nivel kombëtar.https://ads.albanianpost.com/www/delivery/afr.php?zoneid=8&cb=405491
Fitorja i shton presionet ndaj qeverisë së koalicionit në Berlin dhe kancelarit Friedrich Merz, i cili kishte premtuar se do të frenonte rritjen e mbështetjes për AfD-në.
Rezultati vjen në një moment të vështirë për Gjermaninë dhe Bashkimin Evropian, të cilat përballen njëkohësisht me luftën në Ukrainë, tensionet tregtare me Shtetet e Bashkuara dhe konkurrencën ekonomike nga Kina.
Një sukses historik për AfD-në
Rezultati në Saksoni-Anhalt konsiderohet veçanërisht i rëndësishëm për shkak të historisë së Gjermanisë.
AfD është veçanërisht e fortë në pjesën lindore të vendit, ku pakënaqësia sociale dhe ekonomike ka qenë më e madhe që prej ribashkimit të Gjermanisë. Autoritetet gjermane e kanë klasifikuar pjesërisht partinë si antidemokratike, ndërsa disa struktura rajonale të saj janë cilësuar ekstremiste të së djathtës.
Fushata e AfD-së u përqendrua te emigracioni, nacionalizmi dhe kritikat ndaj establishmentit politik. Slogani i saj në Saksoni-Anhalt ishte “Gjithçka është e mundur!”, ndërsa partia premtoi t’u rikthente gjermanëve ndjenjën e krenarisë kombëtare.
AfD kërkon gjithashtu një ndryshim të politikës së Gjermanisë ndaj Rusisë. Partia kundërshton vazhdimin e ndihmës ushtarake për Ukrainën, kërkon heqjen e sanksioneve ndaj Moskës dhe rikthimin e furnizimeve me energji ruse.
Kjo politikë ka jehonë veçanërisht në Gjermaninë Lindore, ku disa votues vazhdojnë të kenë një ndjenjë nostalgjie për periudhën e Gjermanisë Lindore komuniste.
Moska e mirëpriti rezultatin
Fitorja e AfD-së tërhoqi menjëherë vëmendjen edhe në Moskë.
Ndërkohë që presidenti amerikan Donald Trump publikoi në rrjetin e tij social rezultatin e zgjedhjeve, biznesmeni rus Kirill Dmitriev e cilësoi fitoren e AfD-së si historike.
Interesi rus lidhet edhe me qëndrimin e partisë ndaj luftës në Ukrainë. Ndërsa Qeveria gjermane është një nga mbështetëset kryesore të Ukrainës, AfD kërkon një politikë më të butë ndaj Moskës.
Për Rusinë, një ndryshim i politikës gjermane do të ishte veçanërisht i rëndësishëm, duke pasur parasysh rolin e Berlinit në mbështetjen financiare dhe ushtarake të Ukrainës.
Shqetësim edhe në Bruksel
Rezultati në Gjermani po ndiqet me vëmendje edhe nga Bashkimi Evropian.
Në 12 muajt e ardhshëm priten zgjedhje në disa prej vendeve kryesore të BE-së, përfshirë Francën, Italinë, Spanjën dhe Poloninë. Në Bruksel ekziston frika se suksesi i AfD-së mund t’u japë forcë partive nacionaliste dhe euroskeptike në vende të tjera.
Lideri i partisë nacionaliste spanjolle Vox, Santiago Abascal, e përshëndeti rezultatin, duke e cilësuar atë si një shpresë për Gjermaninë dhe Evropën.
Nga ana tjetër, ministri francez për Evropën, Benjamin Haddad, e përshkroi rezultatin si një moment serioz për Evropën, duke shprehur shqetësim për forcimin e së djathtës radikale në Gjermani.
Partitë nacionaliste evropiane nuk janë identike me njëra-tjetrën dhe kanë dallime të rëndësishme në programet e tyre. Megjithatë, shumë prej tyre bashkohen rreth kundërshtimit të emigracionit, nacionalizmit dhe kritikave ndaj institucioneve tradicionale të BE-së.
Emigracioni dhe ekonomia në qendër të pakënaqësisë
Ekspertët e shohin suksesin e AfD-së edhe si pasqyrim të pakënaqësive të votuesve me partitë tradicionale.
Emigracioni, siguria, shërbimet publike, shëndetësia dhe pasiguria ekonomike janë ndër çështjet që shqetësojnë gjithnjë e më shumë votuesit evropianë.
Në Gjermaninë Lindore, këtyre problemeve u shtohen edhe dallimet ekonomike me pjesën perëndimore të vendit. Saksonia-Anhalt konsiderohet rajoni më i varfër i Gjermanisë.
Pavarësisht investimeve të mëdha të bëra pas ribashkimit të Gjermanisë, ndjenja se Lindja ka mbetur ekonomikisht pas Perëndimit vazhdon të jetë e fortë te një pjesë e popullsisë.
Një paralajmërim për partitë tradicionale
Rezultati i AfD-së shihet tashmë si një paralajmërim për partitë tradicionale jo vetëm në Gjermani, por edhe në pjesën tjetër të Evropës.
Votuesit po shprehin pakënaqësi ndaj partive që kanë dominuar politikën për dekada, ndërsa partitë nacionaliste po përpiqen ta shfrytëzojnë këtë pakënaqësi duke premtuar ndryshim të thellë politik.
Suksesi i AfD-së në Saksoni-Anhalt nuk do të thotë domosdoshmërish se të gjithë votuesit e saj janë bërë ekstremistë. Por rezultati tregon se një numër gjithnjë e më i madh gjermanësh janë të gatshëm t’u japin një mundësi forcave politike që deri tani nuk kanë qeverisur në nivel kombëtar.
Pikërisht kjo e bën rezultatin veçanërisht të rëndësishëm për Gjermaninë dhe Evropën: një parti që dikur shihej kryesisht si forcë proteste po shndërrohet në një faktor të rëndësishëm të politikës gjermane, duke detyruar partitë tradicionale të rishikojnë mënyrën se si u përgjigjen shqetësimeve të votuesve. /Albanianpost.com
