Demenca nuk nis gjithmonë me humbjen e kujtesës, shenjat e hershme që nuk duhen neglizhuar
Një studim i ri po nxit debat në botën e shëndetit publik, pasi sugjeron se mungesa e aktivitetit fizik dhe niveli i ulët i formës kardiovaskulare mund të paraqesin një rrezik më të madh për jetën sesa vetë duhanpirja, shkruan revista shkencore “Frontiers”.
Autori i punimit, Chris Macdonald, argumenton se udhëzimet aktuale për aktivitetin fizik dhe marrjen e proteinave janë të vjetruara dhe fokusohen vetëm te minimumi i nevojshëm për mbijetesë, jo te shëndeti optimal.
Sipas analizës së Macdonald, personat me nivel shumë të ulët të formës kardiovaskulare kanë rreth 400% më shumë rrezik vdekjeje krahasuar me ata që janë në formë të mirë fizike.
Ndërkohë, forca e ulët muskulore shoqërohet me rreth 200% rritje të rrezikut të vdekjes.
Për krahasim, duhanpirja lidhet me një rritje prej afërsisht 50% të rrezikut.
Studiuesi thekson se këto shifra vijnë nga studime të ndryshme dhe nuk përfaqësojnë një krahasim të drejtpërdrejtë, por megjithatë tregojnë rëndësinë e madhe të aktivitetit fizik.
Një nga gjetjet më interesante lidhet me intensitetin e ushtrimeve.
Analiza e më shumë se 70 mijë të rriturve tregoi se aktiviteti fizik intensiv shoqërohej me një ulje rreth katër herë më të madhe të rrezikut të vdekjes nga çdo shkak krahasuar me aktivitetin e moderuar.
Për sëmundjet kardiovaskulare, përfitimet rezultuan edhe më të mëdha.
Studimi sugjeron se edhe personat e moshës së mesme që kanë bërë jetë sedentare për vite me radhë mund të përfitojnë ndjeshëm nga ushtrimet intensive të kryera gradualisht dhe nën mbikëqyrje mjekësore.
Në disa raste, dy vite stërvitje intensive kanë treguar përmirësime të zemrës të krahasueshme me kthimin pas të efekteve të plakjes për afro dy dekada.
Studimet e përfshira në analizë tregojnë se personat që ushtrohen me pesha mund të përfitojnë nga sasi proteinash më shumë se dy herë më të larta se rekomandimet aktuale.
Marrja më e lartë e proteinave është lidhur me ruajtjen e masës muskulore gjatë plakjes, uljen e rrezikut të rrëzimeve dhe frakturave, si dhe me humbje më efektive të yndyrës trupore.
Proteinat rrisin ndjesinë e ngopjes dhe kërkojnë më shumë energji për t’u tretur sesa karbohidratet apo yndyrnat, duke ndihmuar në kontrollin e peshës.
Autori thekson se edhe dietat vegane mund të plotësojnë nevojat për proteina nëse planifikohen mirë dhe përfshijnë burime cilësore si tofu, bishtajoret dhe produkte të tjera të pasura me aminoacide.
Megjithatë, disa studime kanë treguar se veganët mesatarisht kanë më shumë vështirësi në arritjen e niveleve optimale të proteinave.
Megjithëse punimi është një analizë dhe jo një studim i ri klinik, mesazhi kryesor është i qartë; aktiviteti fizik i rregullt, ruajtja e formës kardiovaskulare dhe konsumimi i mjaftueshëm i proteinave mund të jenë ndër faktorët më të rëndësishëm për një jetë më të gjatë dhe më të shëndetshme.
Autori u bën thirrje qeverive të rishikojnë udhëzimet aktuale në mënyrë që ato të synojnë jo vetëm shmangien e sëmundjeve, por edhe maksimizimin e viteve të jetuara me shëndet të mirë. /ATSH/