​Pse Kanadaja po gërmon gropë gjigante nën Parlamentin e saj?

Më 30 korrik 2020 punëtorët filluan të gërmonin një gropë gjigante përpara ndërtesës së Parlamentit në Otavë, por në vend të gërmimit klasik, ata përdorën eksplozivë.

Ajo ditë shënoi fillimin e një projekti të madh ndërtimi që po zhvillohej nën ndërtesën më të rëndësishme në vend, dhe shpërthimet vazhduan.

Tri vjet më vonë, në vendin e lëndinës qëndronte një gropë gjigante, mbi të cilën ngrihej përgjigjja e Kanadasë ndaj Big-Ben. Arsyeja për të gjitha këto është e ardhmja e asetit më të çmuar kombëtar, një ndërtesë që dëshmoi një shekull të rritjes së vendit, shkruan The B1M.

Mbretëresha Viktoria e zgjodhi Otavën për kryeqytet në shekullin e 19-të për shkak të vendndodhjes pranë kufirit Ontario-Kebek dhe rrethinave të saj të pyllëzuara, gjë që e bënte më të lehtë mbrojtjen kundër agresioneve të huaja.

Për të forcuar statusin e saj federal, Kanadasë i duhej një seli parlamenti dhe një kodër me pamje nga lumi, Otava u zgjodh si vendndodhja. Kompleksi përbëhej nga tri ndërtesa ose blloqe, me më të madhin në mes. Ky Bllok qendror u bë shtëpia e Dhomës së Komunave dhe Senatit, zyrave të Anëtarëve të Parlamentit dhe bibliotekës.

Ndërtimi filloi në vitin 1859 dhe zgjati 17 vjet, por në vitin 1916 ajo u dogj në një zjarr të madh, shkaku i të cilit nuk është mësuar asnjëherë plotësisht. Vetëm Biblioteka Parlamentare mbijetoi. Një Bllok i ri qendror u porosit menjëherë dhe u përfundua në vitin 1927 dhe qëndron ende sot. Ashtu si origjinali, u ndërtua në stilin e Rilindjes gotike, por nuk ishte thjesht një kopje. Një Kullë gjigante e Paqes u shtua për të përkujtuar të rënët në Luftën e Parë Botërore, 70 për qind më e lartë se paraardhësi i saj.

Edhe pse ndërtesa mbeti e paprekur, shekulli i kaluar ka lënë gjurmët. Inspektimet kanë zbuluar trarë betoni të gërryer, rrjedhje uji në disa vende dhe çelik strukturor që ndryshket. Ndërtesa është bërë gjithashtu e ndjeshme ndaj kërcënimeve që nuk ishin problem në vitet e njëzeta të shekullit të 20-të.

Ndërsa tërmetet në Kanada janë përgjithësisht të lehta, disa janë regjistruar si më të fuqishme se 7 ballë sipas shkallës Rihter. Një tërmet i tillë pranë Otavës mund të jetë katastrofik për një ndërtesë të ndërtuar nga mbi 24 lloje gurësh. Gjithashtu, i mungonte niveli i lartë i sigurisë që pritet nga një vend me rëndësi dhe, pavarësisht miliona turistëve, nuk ofronte shumë lehtësira.

Si rezultat, Blloku qendror është tani në mes të një përmirësimi prej pesë miliardë dollarësh që jo vetëm që do ta rinovojë plotësisht, por edhe do të forcojë strukturën e tij. Është projekti më i madh dhe më kompleks i këtij lloji në historinë e vendit. Shkalla e punës është e dukshme që në shikim të parë – gjysma e lëndinës së përparme është zhdukur.

Në vend të saj është një gropë 23 metra e thellë, e krijuar duke përdorur eksplozivë dhe 40 mijë kamionë për të transportuar materialin. Shpërthimi zgjati nga viti 2020-2023, dhe qëllimi i gjithë kësaj është të krijojë hapësirë për një qendër masive nëntokësore për vizitorët.

Pjesa më e ndërlikuar e punës ende nuk është kryer. Qendra e vizitorëve duhet të shtrihet nën ndërtesën kryesore, e cila nuk ka bodrum. Kështu që ata vendosën të shtojnë kate bodrumi, 100 vjet pas ndërtimit. Në të njëjtën kohë, do të instalohet një sistem izolimi bazë për mbrojtje nga tërmetet, i cili kërkon që i gjithë Blloku qendror të ndahet nga themelet e tij.

Para gërmimeve të mëtejshme, ndërtesa mbështetet nga rreth 800 kolona të përkohshme dhe më pas vendoset në një rrjetë të re strukturore prej çeliku dhe betoni të përforcuar. Pas kësaj, do të instalohen mbi 500 izolues bazë, duke vepruar si amortizues gjigantë. Kjo është hera e parë që një teknologji e tillë është përdorur në këtë mënyrë.

Paralelisht me këtë, ekspertët po restaurojnë çdo pjesë të ndërtesës. Ndërsa disa kanë siguruar kullat në majë të Kullës së Paqes duke u zbritur, të tjerë kanë instaluar rreth 500 monitorë për të monitoruar dridhjet. Ekipet po restaurojnë 365 mijë blloqe guri në fasadë, duke përdorur laser për të larguar papastërtinë, pa dëmtuar gurin.

Brendësia e ndërtesës është çmontuar në integritetin e saj strukturor dhe mbi 20 mijë objekte të trashëgimisë po restaurohen, duke përfshirë 50 dhoma me vepra unike arti, 250 dritare me xham të pikturuar dhe qindra skulptura, transmeton KosovaPress.

Ndërsa puna është duke u zhvilluar, deputetët, senatorët dhe zyrtarët e tjerë janë detyruar të largohen. Dhoma e Komunave është zhvendosur përkohësisht në Bllokun perëndimor dhe Senati në ndërtesën e Senatit të Kanadasë. Një kthim nuk pritet së shpejti, projekti është planifikuar të përfundojë në vitin 2031. /KosovaPress/