Që nga pushtimi i plotë i Rusisë në Ukrainë më 24 shkurt 2022, janë zhvilluar një sërë përpjekjesh diplomatike dhe negociatash për të arritur një armëpushim ose marrëveshje paqeje. Këto bisedime kanë përfshirë palë të ndryshme, duke filluar nga takimet direkte midis Rusisë dhe Ukrainës, deri te ndërmjetësime ndërkombëtare nga vende si Turqia, Kina, Arabia Saudite dhe Shtetet e Bashkuara. Megjithatë, deri në gusht 2025, asnjë marrëveshje gjithëpërfshirëse paqeje nuk është arritur, me negociatat që shpesh janë penguar nga kërkesat kontradiktore, si tërheqja e trupave ruse dhe njohja e territoreve të aneksuara. Kjo kronologji mbulon ngjarjet kryesore nga 2022 deri në 2025.
Konteksti Para Pushtimit të 2022-së
Për të kuptuar bisedimet e tanishme, është e rëndësishme të përmendet konteksti historik:
- 2014-2015: Marrëveshjet e Minskut. Pas aneksimit të Krimesë nga Rusia dhe konfliktit në Donbas, u nënshkruan Marrëveshja e Minskut I (5 shtator 2014) dhe Minsk II (11-12 shkurt 2015), të ndërmjetësuara nga Gjermania dhe Franca. Këto parashikonin armëpushim, tërheqje të armëve të rënda dhe reforma kushtetuese në Ukrainë. Megjithatë, marrëveshjet nuk u zbatuan plotësisht, me shkelje të vazhdueshme nga të dyja palët.
Kronologjia e Bisedimeve (2022-2025)
| Datë | Vendndodhje / Format | Palët e Përfshira | Propozime Kryesore | Rezultati / Pasoja |
|---|---|---|---|---|
| 28 shkurt 2022 | Kufiri Belarus-Ukrainë | Rusia, Ukraina (ndërmjetësuar nga Belarus) | Armëpushim i menjëhershëm, tërheqje e trupave ruse. | Pa marrëveshje; u dakorduan vetëm korridore humanitare. |
| 3 mars 2022 | Kufiri Belarus-Ukrainë | Rusia, Ukraina | Korridore humanitare, njohje e Krimesë dhe Donbasit si ruse. | Pak përparim; luftimet vazhduan. |
| 7 mars 2022 | Kufiri Belarus-Ukrainë | Rusia, Ukraina | Neutraliteti i Ukrainës, demilitarizimi. | Pa marrëveshje; propozime të papranueshme për Ukrainën. |
| 10 mars 2022 | Antalya, Turqi | Rusia, Ukraina (ndërmjetësuar nga Turqia) | Armëpushim 24-orësh për evakuime. | Pa marrëveshje; sulmet ajrore ruse vazhduan. |
| 14-17 mars 2022 | Videokonferencë | Rusia, Ukraina | Plan 15-pikësh: Neutraliteti, garanci sigurie ndërkombëtare. | Pa marrëveshje; bisedimet u përshkruan si “më realiste”. |
| 29-30 mars 2022 | Stamboll, Turqi | Rusia, Ukraina (ndërmjetësuar nga Turqia) | Neutraliteti i Ukrainës, garanci si Artikulli 5 i NATO-s, konsultime 15-vjeçare për Krime. | Rusia uli aktivitetin ushtarak pranë Kievit; pa marrëveshje finale. |
| 7 prill 2022 | Jo e specifikuar | Rusia, Ukraina | Projekt-marrëveshje ukrainase. | Rusia refuzoi si “të papranueshme”; negociatat u ngrinë. |
| 22 korrik 2022 | Stamboll, Turqi | Rusia, Ukraina, Turqi, OKB | Eksporti i drithërave nga portet e Detit të Zi. | Marrëveshje e suksesshme; u skadoi në korrik 2023. |
| 30 shtator 2022 | Jo e specifikuar | Rusia | Aneksimi i Donetsk, Luhansk, Zaporizhzhia, Kherson. | Ukraina deklaroi negociatat me Putinin “të pamundura”. |
| 15 nëntor 2022 | Bali, Indonezi (G20) | Ukraina | Plan paqeje 10-pikësh i Zelenskyy-t. | Baza për bisedime të ardhshme. |
| 24 shkurt 2023 | Jo e specifikuar | Kina | Plan paqeje 12-pikësh: Armëpushim, respekt për sovranitetin. | Mirëpritur nga Rusia; refuzuar nga Perëndimi. |
| 26 prill 2023 | Jo e specifikuar | Kina, Ukraina | Telefonatë Xi-Zelenskyy për ndërmjetësim. | Pa rezultat konkret. |
| 16 maj 2023 | Jo e specifikuar | Vende afrikane | Mision paqeje në Ukrainë dhe Rusi. | Refuzuar nga Rusia; Ukraina refuzoi bisedime. |
| 25 qershor 2023 | Kopenhagë, Danimarkë | 15 vende (SHBA, BE, etj.) | Diskutime mbi planin e paqes së Zelenskyy-t. | Përparim, por pa Rusi. |
| 5-6 gusht 2023 | Jeddah, Arabi Saudite | 40 vende | Integriteti territorial i Ukrainës. | Pa deklaratë të përbashkët; pa Rusi. |
| 28 tetor 2023 | Maltë | 65 vende | Plan i paqes së Zelenskyy-t. | Pa Rusi; pa marrëveshje. |
| Maj 2024 | Jo e specifikuar | Brazili, Kina | Plan 6-pikësh: Stabilizim i luftës, siguri ushqimore. | Refuzuar nga të dyja palët. |
| 15-16 qershor 2024 | Bürgenstock, Zvicër | 92 vende | Komunikatë për sigurinë bërthamore, shkëmbim të burgosurish. | Pa Rusi; pa konsensus të plotë. |
| 16 tetor 2024 | Kiev, Ukrainë | Ukraina | “Plani i Fitores” i Zelenskyy-t: Ftesë për NATO. | Pa negociata direkte me Rusi. |
| 7 dhjetor 2024 | Paris, Francë | SHBA (Trump), Ukraina, liderë evropianë | Diskutime për paqe. | Pa detaje specifike. |
| 12 shkurt 2025 | Telefonatë | SHBA (Trump), Rusi (Putin) | Fillimi i negociatave. | Dakord për negociata; fund i izolimit të Putinit. |
| 18 shkurt 2025 | Riyadh, Arabi Saudite | SHBA, Rusi | Fundi i luftës, përmirësim i marrëdhënieve. | Pa Ukrainë; dakord për bashkëpunim. |
| 28 shkurt 2025 | Shtëpia e Bardhë, SHBA | Ukraina (Zelenskyy), SHBA (Trump) | Diskutime për armëpushim. | Tensionet u rritën; marrëveshje minerale nuk u nënshkrua. |
| 11 mars 2025 | Arabi Saudite | SHBA, Ukraina | Armëpushim 30-ditor. | Ukraina dakord; Rusia refuzoi më 13 mars. |
| 11 maj 2025 | Jo e specifikuar | Rusi (Putin) | Rinisi negociatat në Stamboll pa kushte. | Propozim për takime të drejtpërdrejta; Trump inkurajoi Zelenskyy-n. |
| 2 qershor 2025 | Stamboll, Turqi | Rusia, Ukraina | Shkëmbim i të burgosurve. | Shkëmbim i suksesshëm; pa armëpushim. |
| Korrik 2025 | Stamboll, Turqi | Rusia, Ukraina | Takime të treta për shkëmbime të burgosurish. | Fokus në shkëmbime; armëpushimi nuk është në axhendë. |
Statusi aktual dhe perspektivat
Deri në gusht 2025, negociatat mbeten të fragmentuara, me fokus kryesor në shkëmbime të burgosurish dhe çështje humanitare, por pa përparim në armëpushim ose kthim territorial. Iniciativat e SHBA-së nën Trump kanë rinisur dialogun, por Ukraina dhe aleatët evropianë theksojnë nevojën për përfshirje të Kievit dhe respekt për të drejtën ndërkombëtare. Kjo situatë nënvizon sfidat e vazhdueshme në arritjen e një paqeje të qëndrueshme.
