Franca ka prezantuar një çmim të ri letrar, të quajtur “Prix Pascal”, i cili synon të vlerësojë veprat e krijuara me ndihmën e inteligjencës artificiale (IA), në një kohë kur përdorimi i kësaj teknologjie po nxit debate të shumta mbi autorësinë dhe kufijtë e krijimtarisë njerëzore.
Konkursi është i hapur për të gjithë, pavarësisht përvojës letrare apo shtetësisë. Veprat duhet të jenë të pabotuara dhe të shkruara në gjuhën frënge, ndërsa afati për dorëzimin e tyre përfundon në fund të nëntorit.
Çmimi mban emrin e Blaise Pascalit (1623–1662), matematikanit, fizikanit, filozofit dhe teologut francez, i njohur për veprën “Pensées” (“Mendime”) dhe për kontributin në zhvillimin e makinave mekanike llogaritëse. Organizatorët e shohin Pascalin si një figurë që ndërthurte përparimin teknologjik me mjeshtërinë e gjuhës.
Inteligjenca artificiale sfidon kufijtë e autorësisë letrare
Nisma vjen në një periudhë kur industria e librit po përballet me pikëpyetje të reja rreth rolit të inteligjencës artificiale në procesin e shkrimit. Debati përqendrohet te kontributi i autorit njerëzor, shkalla e përfshirjes së teknologjisë dhe mënyra se si duhet të vlerësohen veprat e krijuara me ndihmën e saj.
Diskutimet janë intensifikuar edhe pas rastit të shkrimtarit kanadezo-haitian Thelyson Orelien, romani i të cilit u përjashtua në shtator nga gara për çmimin prestigjioz francez “Prix Goncourt”, mes dyshimeve për përdorimin e inteligjencës artificiale.
Botuesi kanadez i autorit ndërpreu më pas bashkëpunimin me të, duke deklaruar se informacionet e reja kishin shtuar dyshimet për përfshirjen e teknologjisë në procesin e shkrimit. Ndërkaq, Orelien deklaroi për gazetën franceze “Libération” se e kishte përdorur inteligjencën artificiale vetëm për kërkime, duke mohuar se e kishte përdorur për të shkruar romanin.
Ky rast ka rikthyer në qendër të vëmendjes nevojën për transparencë nga autorët dhe për rregulla më të qarta nga botuesit dhe juritë letrare, veçanërisht për të dalluar përdorimin e IA-së si mjet ndihmës nga gjenerimi i drejtpërdrejtë i tekstit.
Fituesit do t’i botohet vepra
Sipas organizatorëve, juria e “Prix Pascal” do të përzgjedhë dhjetë finalistët në fund të nëntorit, ndërsa fituesi pritet të shpallet në fillim të dhjetorit.
Përveç shpërblimit financiar, autori fitues do të përfitojë botimin e veprës dhe ekspozim mediatik.
Përmes këtij çmimi, Franca i hap një hapësirë të re krijimtarisë letrare të mbështetur nga inteligjenca artificiale, ndërsa industria e botimeve vazhdon të kërkojë mënyra për ta integruar teknologjinë në procesin krijues pa lënë pas dore çështjet e autorësisë, origjinalitetit dhe përgjegjësisë artistike./KultPlus.com
