Fondacioni i Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), i krijuar në vitin 2020, po përballet me kritika për shkak të rritjes së financimeve të padeklaruara nga korporata private, duke ngritur dyshime mbi ndikimin e këtyre donacioneve në politikat globale të shëndetit publik.
Rritja e fondeve anonime
Sipas një raporti të fundit, deri në fund të 2023-shit, OBSH-ja ka grumbulluar rreth 83 milionë dollarë nga donatorë korporativë. Megjithatë, për gati 60% të këtyre fondeve, identiteti i dhuruesve nuk është bërë publik. Në vitin 2023, burimet anonime përbënin 80% të financimeve, një rritje e ndjeshme krahasuar me vetëm 15% në vitin e parë të fondacionit. Kjo mungesë transparence ka ngritur shqetësime për mundësinë e ndikimit të korporatave në vendimmarrjen e OBSH-së.
Donatorët dhe interesat e tyre
Mes donatorëve të njohur përfshihen kompani të mëdha farmaceutike si Sanofi, Boehringer Ingelheim dhe Novo Nordisk, si dhe emra të njohur në teknologji dhe kozmetikë, përfshirë TikTok, Meta dhe Maybelline. Kritikët vënë në dukje se, pavarësisht se OBSH-ja refuzon fonde nga industria e duhanit dhe armëve, ajo pranon donacione nga sektorë të tjerë problematikë, si industria e ushqimeve të përpunuara, alkoolit dhe kimikateve. Sipas raportit, këto kompani shpesh përdorin donacionet për të përmirësuar imazhin e tyre publik ose për të penguar rregulloret e reja shëndetësore.
Sfida për besueshmërinë e OBSH-së
Në një kohë kur Shtetet e Bashkuara kanë ndërprerë financimin dhe OBSH-ja përballet me vështirësi buxhetore, varësia nga donacionet korporative pritet të thellohet. Ekspertët paralajmërojnë se mungesa e transparencës mund të dëmtojë besimin e publikut te ky institucion. “Besueshmëria e OBSH-së varet nga hapja dhe qartësia se nga vijnë fondet e saj,” deklaroi Gary Ruskin, drejtor i organizatës amerikane US Right To Know. Ai shtoi se pa transparencë të plotë, ekziston rreziku që prioritetet e kompanive private të mbizotërojnë mbi objektivat e shëndetit publik.
Nevoja për reforma
Për të ruajtur integritetin e saj, OBSH-ja duhet të adresojë këto shqetësime duke rritur transparencën dhe duke siguruar që donacionet të shërbejnë për objektivat e saj globale, jo për agjendat e korporatave. Kjo është thelbësore për të mbajtur besimin e publikut dhe për të garantuar që politikat e shëndetit publik mbeten të pavarura dhe të fokusuara te mirëqenia globale.
