Netanyahu mund të largohet, por çfarë do të ndryshojë për palestinezët?

Shkrimtari hebre amerikan Nathan Thrall, fitues i çmimit Pulitzer në vitin 2024, beson se zgjedhjet në Izrael nuk do të sjellin një ndryshim thelbësor në politikat ndaj palestinezëve. Sipas tij, gara elektorale është përqendruar te një pyetje kryesore: nëse Benjamin Netanyahu do të qëndrojë në pushtet apo do të zëvendësohet nga opozita.

Në një intervistë për gazetën italiane “La Repubblica”, autori i librit “Një ditë në jetën e Abed Salamas” argumenton se koalicionet kryesore politike në Izrael kanë qëndrime të ngjashme për Gazën, Bregun Perëndimor dhe krijimin e një shteti palestinez.

Sipas Thrall, ndryshimi kryesor në rast të fitores së opozitës nuk do të jetë përmbajtja e politikave, por mënyra se si ato do të perceptohen nga vendet perëndimore.

Opozita mund të marrë më shumë mbështetje nga Perëndimi

Thrall vëren se debati politik në Izrael është përqendruar gjithnjë e më shumë te mbështetësit dhe kundërshtarët e Netanyahu-t, duke lënë në plan të dytë dallimet mes së djathtës dhe qendrës.

Ai vë në dyshim cilësimin si të moderuar të disa prej figurave të opozitës, duke përmendur Naftali Bennettin dhe Avigdor Liebermanin. Sipas tij, edhe Gadi Eisenkot, një prej drejtuesve të opozitës, kundërshton krijimin e një shteti palestinez dhe mbështet ndërtimin e vendbanimeve të reja izraelite.

Sipas shkrimtarit, nëse opozita fiton zgjedhjet, qeveria e re mund të përfitojë një periudhë mirëbesimi nga vendet perëndimore, pasi nuk do të drejtohet nga Netanyahu. Megjithatë, ai paralajmëron se kjo mund të krijojë përshtypjen e rreme se politikat ndaj palestinezëve kanë ndryshuar.

Thrall: Kolonizimi u përshpejtua edhe nën qeverinë e mëparshme

Për të mbështetur argumentin e tij, Thrall përmend qeverinë e drejtuar nga Naftali Bennett dhe Yair Lapid në vitin 2021. Sipas tij, kjo qeveri shënoi rezultate më të këqija se ajo paraardhëse e Netanyahut në disa tregues që lidhen me zgjerimin e vendbanimeve izraelite.

Ai përmend dhunën e kolonëve, vrasjet e palestinezëve, avancimin e planeve të ndërtimit në vendbanime dhe shembjen e ndërtesave në Zonën C të Bregut Perëndimor.

Thrall thotë se edhe kjo qeveri nuk e ndali zhvendosjen e detyruar të palestinezëve, por, sipas tij, e përshpejtoi atë proces.

Ai kritikon gjithashtu qasjen diplomatike perëndimore, e cila, sipas tij, ka synuar të garantojë sigurinë e Izraelit dhe të plotësojë kërkesat e tij me shpresën se kjo do të ndihmonte në arritjen e paqes. Si shembull, ai përmend Marrëveshjet e Abrahamit, të cilat synonin normalizimin e marrëdhënieve mes Izraelit dhe disa vendeve arabe.

Pse Netanyahu ruan mbështetjen?

Sipas Thrall, një arsye pse Netanyahu nuk ka humbur mbështetjen e një pjese të madhe të elektoratit është se politikat e tij ndaj palestinezëve dhe sigurisë mbështeten edhe nga figura të tjera politike.

Ai përmend Gadi Eisenkotin, i cili, sipas intervistës, ka vlerësuar rolin e Netanyahut në përfshirjen e Shteteve të Bashkuara në luftën kundër Iranit. Thrall thekson se Eisenkot ka qenë gjithashtu pjesë e qeverisë gjatë luftës në Gaza.

Shkrimtari ndalet edhe te rritja e mbështetjes për Itamar Ben-Gvirin mes të rinjve izraelitë. Sipas tij, politikani shihet nga shumë votues si një figurë që shpreh hapur qëndrime të cilat një pjesë e elektoratit i mbështet.

Thrall përmend sondazhe që, sipas tij, tregojnë mbështetje të gjerë mes hebrenjve izraelitë për dëbimin e palestinezëve nga Gaza dhe për dëbimin e qytetarëve arabë të Izraelit.

Ai kritikon gjithashtu partitë kryesore të opozitës për refuzimin e bashkëpunimit me partitë arabe, edhe kur kjo mund të ndihmojë në largimin e Netanyahut nga pushteti.

Shpresa e tij mbetet opinioni publik perëndimor

Pavarësisht pesimizmit për rezultatet e zgjedhjeve, Thrall sheh një mundësi për ndryshim te qëndrimi i qytetarëve në vendet perëndimore.

Sipas tij, opinioni publik po ndërgjegjësohet gjithnjë e më shumë për politikat që qeveritë e tyre mbështesin në raport me Izraelin. Kjo, argumenton ai, po e bën më të vështirë për politikanët të shmangin përgjegjësinë për qëndrimet e tyre.

Thrall beson se presioni ndërkombëtar ndaj Izraelit për veprimet e tij ka nisur të rritet, megjithëse procesi është ende në fazat e para. /tvklan.al