99% e popullsisë në botë thith ajër me cilësi të dobët

Pothuajse të gjithë njerëzit në botë thithin ajër që përmban shumë ndotës, tha të hënën Organizata Botërore e Shëndetësisë. Agjencia shëndetësore e OKB-së bëri thirrje për më shumë veprime për të reduktuar përdorimin e karburanteve fosile, të cilat gjenerojnë ndotës që shkaktojnë probleme të frymëmarrjes dhe qarkullimit të gjakut dhe shkaktojnë miliona vdekje të parandalueshme çdo vit.

Të dhënat e reja tregojnë se 99% e popullsisë globale thith ajër që tejkalon kufijtë e cilësisë së ajrit të OBSH-së dhe shpesh është i mbushur me grimca që mund të depërtojnë thellë në mushkëri, të hyjnë në vena dhe arterie dhe të shkaktojnë sëmundje. 

Today @WHO have released new data on air pollution.

The good news? Over 6000 cities now monitor air quality✅

The bad news? That monitoring shows that 99% of the global population breathe dirty air😷https://t.co/699QSCEcct pic.twitter.com/mmzoyTtnbo— Clean Air Fund (@cleanairfund) April 4, 2022

Baza e të dhënave, e cila ka konsideruar tradicionalisht dy lloje të grimcave të njohura si PM2.5 dhe PM10, për herë të parë ka përfshirë matjet në tokë të dioksidit të azotit. Dioksidi i azotit e ka origjinën kryesisht nga djegia e karburantit të krijuar nga njeriu, si për shembull përmes trafikut të automjeteve dhe është më i zakonshmi në zonat urbane. Ekspozimi mund të sjellë sëmundje të frymëmarrjes si astma dhe simptoma si kollë dhe vështirësi në frymëmarrje. Përqendrimet më të larta u gjetën në rajonin lindor të Mesdheut.

“Grimcat, veçanërisht PM2.5, janë të afta të depërtojnë thellë në mushkëri dhe të hyjnë në qarkullimin e gjakut, duke shkaktuar ndikime kardiovaskulare, cerebrovaskulare (goditje në tru) dhe në frymëmarrje,” tha OBSH.

“Bota duhet të përgatitet për ndryshime të mëdha në përpjekje për të frenuar ndotjen e ajrit, duke përfshirë përdorimin e automjeteve elektrike, largimin e karburanteve fosile, përdorimin e energjisë së gjelbër dhe ndarjen e llojeve të mbetjeve,” tha Anumita Roychowdhury, një eksperte e ndotjes së ajrit në Qendrën për Shkencën dhe Mjedisin, një organizatë kërkimore në Nju Delhi.

burimet: Euronews, Clean Air Fund