Dronët me rreze të Ukrainës që përdorin teknologjinë perëndimore për të goditur Rusinë

Teknologjia dhe financat perëndimore po ndihmojnë Ukrainën të kryejë qindra sulme me rreze të gjatë brenda Rusisë.

Kjo ndodh pavarësisht se aleatët e NATO-s ende refuzojnë t’i japin Ukrainës lejen për të përdorur municionet e furnizuara nga Perëndimi për ta bërë këtë – kryesisht për shkak të frikës së përshkallëzimit.

Ukraina ka shtuar sulmet e saj me rreze të gjatë brenda Rusisë gjatë muajve të fundit, duke lëshuar një sërë drone në të njëjtën kohë drejt objektivave strategjikë disa herë në javë.

Objektivat përfshijnë bazat e forcave ajrore, depot e naftës dhe municionit dhe qendrat e komandës.

Firmat ukrainase po prodhojnë tani qindra dronë të armatosur sulmues në një drejtim në muaj, me një fraksion të kostos që duhet për të prodhuar një dron të ngjashëm në Perëndim.

Një kompani i tha BBC-së se tashmë po krijonte një ndikim joproporcional në ekonominë e luftës së Rusisë me një shpenzim relativisht të vogël.

BBC është informuar nga një numër i atyre që janë përfshirë në këto misione. Ato përfshijnë një nga prodhuesit më të mëdhenj të dronëve të sulmit në një drejtim në Ukrainë, si dhe një kompani të madhe të të dhënave e cila ka ndihmuar në zhvillimin e softuerit për Ukrainën për të kryer këto sulme.

Francisco Serra-Martins thotë se strategjia tashmë po krijon dilema të mëdha për Moskën. Ai beson se me investime shtesë, ajo do ta kthejë valën e luftës në favor të Ukrainës.

Tetëmbëdhjetë muaj më parë, kompania që ai bashkëthemeloi, Terminal Autonomy, as që ekzistonte. Tani po prodhon më shumë se njëqind drone me rreze të gjatë AQ400 Scythe në muaj, me një distancë prej 750 km (465 milje). Kompania prodhon gjithashtu qindra drone me rreze më të shkurtër AQ100 Bayonet në muaj, të cilët mund të fluturojnë disa qindra kilometra.

Dronët janë prej druri dhe po montohen në ish-fabrikat e mobiljeve në Ukrainë.

Z. Serra-Martins, një ish-Inxhinier Mbretëror i Ushtrisë Australiane, krijoi kompaninë me bashkëthemeluesin e tij ukrainas, të mbështetur nga financat e SHBA. Është një nga të paktën tre kompanitë që tani prodhojnë drone në Ukrainë në shkallë.

Ai i përshkruan dronët e tij si “në thelb mobilje fluturuese – ne i montojmë si Ikea”.

Duhet rreth një orë për të ndërtuar gypin dhe gjysma e kësaj kohe për të vendosur trurin brenda tij – elektronikën, motorin dhe eksplozivët.

Droni Bayonet i kompanisë kushton disa mijëra dollarë. Në të kundërt, një raketë ruse e mbrojtjes ajrore e përdorur për ta rrëzuar atë mund të kushtojë më shumë se 1 milion dollarë.

Nuk janë vetëm dronët e lirë që bëjnë diferencën.

Palantir, një kompani e madhe amerikane e analizës së të dhënave, ishte një nga kompanitë e para të teknologjisë perëndimore që ndihmoi përpjekjet luftarake të Ukrainës. Filloi duke ofruar softuer për të përmirësuar shpejtësinë dhe saktësinë e goditjeve të tij të artilerisë. Tani ajo i ka dhënë Ukrainës mjete të reja për të planifikuar sulmet e saj me dron me rreze të gjatë.

Inxhinierët britanikë nga Palantir, duke punuar me homologët ukrainas, kanë krijuar një program për të gjeneruar dhe hartuar mënyrat më të mira për të arritur një objektiv. Palantir e bën të qartë se nuk është i përfshirë në misione, por ka ndihmuar në trajnimin e më shumë se 1,000 ukrainasve se si të përdorin softuerin e tij.

BBC-së i është treguar se si funksionon në parim. Duke përdorur rrjedha të dhënash, ai mund të hartojë mbrojtjen ajrore të Rusisë, radarët dhe bllokuesit elektronikë. Produkti përfundimtar duket i ngjashëm me një tabelë topografike.

a më të shtrënguara të jenë konturet, aq më të rënda janë mbrojtja ajrore. Vendndodhjet tashmë janë identifikuar nga Ukraina duke përdorur imazhe komerciale satelitore dhe inteligjencë sinjalesh.

Louis Mosley i Palantir thotë se programi po e ndihmon Ukrainën të kalojë rreth luftës elektronike dhe sistemeve të mbrojtjes ajrore të Rusisë për të arritur objektivin e tyre.

“Të kuptuarit dhe vizualizimi i asaj që duket në të gjithë hapësirën e betejës është me të vërtetë kritike për optimizimin e këtyre misioneve,” thotë ai.

Ekzekutimi i sulmeve me dron me rreze të gjatë është duke u koordinuar nga agjencitë e inteligjencës të Ukrainës, të cilat punojnë në fshehtësi. Por BBC-së i është thënë nga burime të tjera për disa nga detajet.

Shumë dronë mund të gjuhen për çdo mision – deri në 60 në një objektiv./BBC/