Talebanët shënojnë pesë vjet në pushtet në Afganistan

Qeveria talebane e Afganistanit feston pesë vjet në pushtet të shtunën, duke lavdëruar lirinë dhe sigurinë e vendit, ndërsa kritikët kritikojnë kufizimet gjithnjë e më të ashpra në pothuajse çdo fushë të jetës së përditshme.

Afganët me riksha dhe motoçikleta të zbukuruara me flamuj udhëtojnë nëpër qytet, ku janë shfaqur murale të reja me mesazhe të tilla si: Pavarësia është një shenjë dinjiteti, krenarie dhe identiteti. Autoritetet kanë organizuar ndeshje kriketi dhe ngjarje të tjera sportive – në të cilat vajzat dhe gratë janë të ndaluara të marrin pjesë – dhe një tubim mbështetësish saktësisht pesë vjet pasi kryengritësit talebanë hynë në qytet.

Talebanët pushtuan kryeqytetin pa kundërshtim pas një ofensive të rrufeshme që pushtoi Afganistanin dhe rrëzoi forcat qeveritare pas një tërheqjeje kaotike të trupave të udhëhequra nga SHBA-të.

Disa automjete të lëna pas nga forcat e huaja, midis tyre automjete të blinduara Humvee, kaluan nëpër Kabul në një konvoj të shtunën, ku numri i pikave të kontrollit është rritur.

Ardhja e gjashtë milionë afganëve nga Irani dhe Pakistani

Duke qëndruar pranë një shitësi flamujsh, studenti Piruz Mirzaj tha se qeveria kishte sjellë siguri, projekte infrastrukturore dhe shumë mundësi për sipërmarrësit.

“Sfida më e madhe për të rinjtë është se nuk ka vende të mjaftueshme pune”, tha 20-vjeçari për AFP-në.

Zabihullah Mujahid , zëdhënësi kryesor i qeverisë, tha këtë muaj se autoritetet po hidhnin themelet për ekonominë dhe se nevojitej durim.

PBB-ja për frymë ka rënë për shkak të fluksit të më shumë se gjashtë milionë afganëve nga Irani dhe Pakistani fqinjë në tre vitet e fundit, ndërsa Banka Botërore ka vlerësuar se rritja reale ekonomike do të arrijë në 4.8 përqind.

Vetëm Rusia njeh qeverinë e talebanëve

Edhe pse zyrtarët talebanë kanë vendosur marrëdhënie me disa vende, përfshirë disa vende evropiane, qeveria e tyre aktualisht njihet vetëm nga Rusia.

Marrëdhëniet me Pakistanin fqinj u përkeqësuan ndjeshëm dhe të dy vendet shkuan në luftë këtë vit, duke përkeqësuar më tej krizën humanitare në Afganistan në një kohë kur popullsia është goditur rëndë nga shkurtimet e ndihmës ndërkombëtare.

Disa vende kanë vendosur të kufizojnë marrëdhëniet me autoritetet talebane derisa të ketë ndryshime në Afganistan, ku njerëzit po vuajnë dëme shumë të vërteta, sipas Kombeve të Bashkuara.

Kufizime që na mbytin

Fiona Frazer , drejtoresha e të drejtave të njeriut në Misionin e Ndihmës së OKB-së në Afganistan (UNAMA), i tha AFP-së se njerëzit po vuajnë nga kufizime në rritje që pengojnë dhe shkelin pothuajse çdo aspekt të jetës së tyre të përditshme dhe të drejtave të njeriut.

Komiteti për Mbrojtjen e Gazetarëve dënoi shtypjen brutale të medias, e cila ka parë punonjësit e medias të monitorohen, të ndalohen, të rrahen, të censurohen ose të detyrohen të shkojnë në mërgim.

Gratë janë prekur veçanërisht nga masat e qeverisë talebane. Ato janë të ndaluara nga vendet publike, duke përfshirë parqet, si dhe shumicën e vendeve të punës, ndërsa vajzat mbi moshën 12 vjeç janë të ndaluara nga arsimi.

Një grua 23-vjeçare i tha AFP-së, duke folur në kushte anonimiteti për arsye sigurie, se ndjeu një ndjenjë të thellë mbytjeje.

“Këto pesë vite kanë qenë aq të vështira sa ndihem si një grua që është 500 vjeç dhe nuk mund të vdesë”, tha ajo. /RTKlive&HRT/