Një mburojë kundër raketave në Ballkan: Italia forcon rolin e saj në Kosovë përmes KFOR-it. Roma po përgatit një dokument për zgjerimin e bashkëpunimit ushtarak me Kosovën. Crosetto përqendrohet te misioni i KFOR-it dhe siguria në Ballkan.
Në Itali, siguria në Ballkan është sërish në qendër të debatit. Me një gjeneral italian në krye të misionit të KFOR-it të NATO-s, Roma po përgatit një dokument të ri për forcimin e bashkëpunimit ushtarak me Kosovën.
Nisma, e cila doli nga bisedimet në Prishtinë mes Guido Crosettos, ministrit italian të Mbrojtjes, dhe Ejup Maqedoncit, homologut të tij kosovar, shënon rikthimin e Italisë në krye të forcës ndërkombëtare, në një kohë kur tensionet mes Prishtinës dhe Beogradit vazhdojnë.
Ministria italiane e Mbrojtjes po përgatit një dokument për të zgjeruar dhe thelluar bashkëpunimin dypalësh në fushën e mbrojtjes. Maqedonci u informua për përgatitjet në vijim dhe diskutoi me ministrin italian mundësitë për forcimin e mëtejshëm të lidhjeve ushtarake mes dy vendeve.
KFOR-i: Gjenerali Roberto Vergori merr komandën
Dorëzimi i detyrës riktheu një gjeneral italian në krye të KFOR-it, pas një viti nën komandën turke. Gjeneralmajori Roberto Vergori pasoi gjeneralin turk Özkan Ulutaş gjatë një ceremonie të zhvilluar në selinë e misionit, në Camp Film City, në kryeqytetin e Kosovës.
Vergori është komandanti i pesëmbëdhjetë italian i forcës ndërkombëtare, e cila është aktive që nga viti 1999 dhe ka për qëllim të kontribuojë në krijimin e një mjedisi të sigurt dhe në garantimin e lirisë së lëvizjes në Kosovë. Në mision marrin pjesë rreth 4.600 ushtarë nga 31 vende, ndërsa kontingjenti italian përbëhet nga afërsisht 900 efektivë.
Në ceremoni morën pjesë Crosetto, Maqedonci dhe zëvendëskomandanti i Forcës së Sigurisë së Kosovës, gjeneral Enver Cikaqi. Ministri kosovar e falënderoi Ulutaşin për kontributin e tij në paqen dhe sigurinë e vendit, ndërsa komandantit të ri i uroi suksese, duke riafirmuar angazhimin e Prishtinës për vazhdimin e bashkëpunimit me KFOR-in dhe partnerët ndërkombëtarë.
Roma synon një prani afatgjatë në Ballkan për të garantuar sigurinë
Roma e konsideron stabilitetin e Ballkanit një komponent të rëndësishëm të sigurisë evropiane dhe synon të ruajë angazhimin e saj edhe në rast të një reduktimi të mundshëm të pranisë së KFOR-it në të ardhmen.
“Ne do të vazhdojmë edhe kur KFOR-i të zvogëlojë angazhimin e tij në Kosovë”, deklaroi Crosetto, duke identifikuar si objektiva forcimin e kapaciteteve të mbikëqyrjes dhe parandalimin e kërcënimeve. Ministri ngriti mundësinë e instalimit të radarëve në rajon për të mbrojtur vendet e zonës dhe për të kontribuar në sigurinë e Italisë.
Shqetësimet e Italisë lidhen edhe me zhvillimin e kapaciteteve raketore. Crosetto përmendi sulmet ndaj aeroporteve në Arabinë Saudite, të cilat u atribuuan rebelëve Huthi të Jemenit, duke argumentuar se shpejtësia e arritur nga raketat tregon kompleksitetin e kërcënimeve me të cilat shtetet duhet të përgatiten të përballen. Sipas ministrit, këto zhvillime e bëjnë edhe më të rëndësishëm forcimin e mbikëqyrjes dhe bashkëpunimit me vendet mike, me qëllim identifikimin e rreziqeve dhe parandalimin e sulmeve të mundshme.
Ndër teknologjitë italiane që mund të përdoren në këtë kuadër janë familja e radarëve Kronos dhe avioni CAEW, një platformë ajrore për mbikëqyrje dhe paralajmërim të hershëm, e cila së fundmi është kthyer nga një dislokim në Arabinë Saudite. Këto sisteme kanë funksione të ndryshme, por të dyja kontribuojnë në mbledhjen e informacionit dhe mbikëqyrjen e hapësirës ajrore.
Për cilat teknologji bëhet fjalë?
Ky është një orientim strategjik, jo ende një porosi industriale. Vëmendja përqendrohet te familja e radarëve Kronos, të zhvilluar dhe prodhuar nga kompania italiane Leonardo.
Në veçanti, Kronos Grand Mobile High Power është një radar shumëfunksional i brezit C, i bazuar në teknologjinë AESA, e cila mundëson drejtimin elektronik të rrezes së radarit dhe gjurmimin e njëkohshëm të disa objektivave. I projektuar për mbikëqyrjen dhe mbrojtjen ajrore e raketore, sistemi ka një rreze të deklaruar mbikëqyrjeje prej më shumë se 300 kilometrash dhe është gjithashtu në gjendje të zbulojë e të gjurmojë raketa balistike taktike.
Versioni GM HP është përzgjedhur për sistemin italo-francez SAMP/T NG, si dhe për një program që synon forcimin e kapaciteteve italiane të mbrojtjes ajrore.
Avioni CAEW i Forcave Ajrore Italiane, i bazuar në platformën Gulfstream G550 dhe i pajisur me radarë e sensorë për mbikëqyrje ajrore 360 gradë, paralajmërim të hershëm dhe koordinim të operacioneve, kryen një funksion të ndryshëm. Platforma është zhvilluar me sisteme misioni izraelite.
Të dyja këto sisteme ndihmojnë në përcaktimin e kapaciteteve teknologjike në dispozicion, por ministri Crosetto nuk ka specifikuar se cilin model radari synon të instalojë përfundimisht në Ballkan. Për këtë arsye, aktualisht nuk mund të përcaktohet nëse projekti parashikon përdorimin e radarëve Kronos, të sensorëve të tjerë tokësorë apo të një rrjeti të integruar me sisteme të ndryshme.
Tensionet mes Prishtinës dhe Beogradit mbeten një faktor rreziku
Bashkëpunimi ushtarak mes Italisë dhe Kosovës po zhvillohet në një kontekst ku stabiliteti i brendshëm i vendit nuk mund të merret si i mirëqenë. Tensionet politike dhe protestat lidhur me proceset gjyqësore dhe dënimet për krime lufte ndaj ish-udhëheqësve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK) kanë nxjerrë në pah brishtësinë e skenës politike.
Edhe zonat veriore me shumicë serbe mbeten të ndjeshme, ndërsa marrëdhëniet mes autoriteteve në Prishtinë dhe Beograd vazhdojnë të jenë burim fërkimesh.
Për më shumë se 25 vjet, KFOR-i ka luajtur një rol të rëndësishëm në garantimin e sigurisë dhe në ndërmjetësimin, duke ndihmuar në parandalimin e përshkallëzimit të tensioneve dhe në krijimin e një mjedisi të qëndrueshëm. Për Italinë, forcimi i marrëdhënieve me institucionet e Kosovës plotëson angazhimin e saj në misionin e NATO-s dhe është pjesë e një strategjie më të gjerë bashkëpunimi me partnerët në rajon.
Italia mes Kosovës dhe Serbisë: roli i dialogut evropian
Italia po forcon bashkëpunimin ushtarak me Kosovën, por pa i mbyllur dyert për Beogradin. Pasi e njohu pavarësinë e Kosovës në shkurt të vitit 2008, Italia ka kontribuar në sigurinë e vendit përmes KFOR-it dhe e konsideron dialogun mes Kosovës dhe Serbisë thelbësor për të shmangur përshkallëzime të mëtejshme në Ballkanin Perëndimor.
Roma mbështet procesin e integrimit evropian të rajonit dhe normalizimin e marrëdhënieve mes Prishtinës dhe Beogradit përmes dialogut të ndërmjetësuar nga Bashkimi Evropian. Ndër çështjet e pazgjidhura mbetet krijimi i Asociacionit të Komunave me Shumicë Serbe në Kosovë, i parashikuar në marrëveshjet e arritura në kuadër të dialogut evropian dhe që vazhdon të jetë në qendër të tensioneve politike.
Serbia mbetet, gjithashtu, një partnere e rëndësishme për Italinë në aspektin ekonomik dhe diplomatik. Ruajtja e dialogut të hapur me Beogradin konsiderohet thelbësore për stabilitetin rajonal dhe perspektivën evropiane të Ballkanit Perëndimor, veçanërisht duke pasur parasysh marrëdhëniet e Serbisë me Rusinë.
Prandaj, qëndrimi italian synon të ndërthurë mbështetjen për sigurinë e Kosovës, bashkëpunimin me partnerët e NATO-s dhe përpjekjet për gjetjen e një zgjidhjeje politike për mosmarrëveshjet mes Prishtinës dhe Beogradit. Në këtë ekuilibër, diplomacia evropiane luan një rol qendror: normalizimi i marrëdhënieve mbetet një element themelor i rrugës drejt Bashkimit Evropian për të dyja palët.
Dokumenti i ri për konsolidimin e marrëdhënieve ushtarake
Dokumenti dypalësh që është aktualisht në përgatitje mund të krijojë një kuadër më të strukturuar për bashkëpunimin mes Romës dhe Prishtinës, në një kohë kur Italia e konsideron thelbësore ruajtjen e një vëmendjeje të lartë ndaj sigurisë në Ballkanin Perëndimor.
Në këtë mënyrë, forcimi i marrëdhënieve me institucionet e Kosovës plotëson rolin drejtues të Italisë në KFOR dhe angazhimin e saj diplomatik për promovimin e stabilitetit rajonal, pa hequr dorë nga dialogu me Beogradin, shkruan Euronews.
