BE do të zgjerojë misionin detar në Mesdhe për të synuar flotën në hije të Rusisë

Brukseli është gati të zgjerojë misionin e tij detar pranë Libisë në një operacion më të gjerë sigurie në Mesdhe, që synon flotën në hije të Rusisë dhe kërcënimet ndaj infrastrukturës kritike detare.

Misioni, me emrin e koduar EUNAVFOR MED IRINI, do të zgjatet deri më 31 mars 2029. I krijuar në vitin 2020 për të zbatuar embargon e armëve të Kombeve të Bashkuara në Libi, operacioni do të marrë një rol më të gjerë në monitorimin e aktivitetit të paligjshëm, mbrojtjen e infrastrukturës dhe luftimin e kontrabandës së emigrantëve.

Mandati i tij aktual skadon në mars të vitit 2027. Drafti do ta zgjasë atë për dy vjet të tjera, me një buxhet prej 16.88 milionë eurosh, ndërkohë që zgjeron ndjeshëm fushëveprimin e tij.

Në qershor, shefja e politikës së jashtme të BE-së, Kaja Kallas, tha se operacioni kishte ndryshuar rregullat e angazhimit dhe kishte filluar të hipte në anije të dyshuara se i përkisnin flotës në hije të Rusisë.

Mandati i rishikuar do ta bënte në mënyrë të qartë kufizimin e flotës në hije të Rusisë një nga detyrat e IRINI-t. Ai thotë se operacioni duhet të kontribuojë në këtë përpjekje duke respektuar Konventën e OKB-së mbi Ligjin e Detit dhe rregullat e tjera ndërkombëtare.

Teksti gjithashtu i kushton më shumë rëndësi ndërgjegjësimit për situatën detare, duke përfshirë zbulimin dhe monitorimin e aktiviteteve dhe kërcënimeve të paligjshme ndaj sigurisë dhe interesave ekonomike të BE-së.

Operacioni do të mbështeste përpjekjet për të mbrojtur infrastrukturën kritike detare, siç janë kabllot me fibra optike dhe tubacionet nëndetëse, dhe do të ishte në gjendje të testonte dhe pilotonte teknologji të reja për mbrojtjen detare.

Roli ekzistues i IRINI-t përfshin luftimin e kontrabandës së migrantëve dhe trafikimit të qenieve njerëzore duke ndihmuar në prishjen e modelit të biznesit të rrjeteve të kontrabandës dhe trafikimit.

Teksti i rishikuar specifikon se IRINI do të mbështesë “zbulimin dhe monitorimin e rrjeteve të kontrabandës dhe trafikimit të migrantëve përmes mbledhjes së inteligjencës dhe patrullave ajrore në det të hapur” në zonën e saj të miratuar të operacioneve.

Zbatimi i embargos së armëve të OKB-së ndaj Libisë dhe masat kundër eksporteve të paligjshme të naftës së vendit do të mbeten pjesë e mandatit. Operacioni gjithashtu do të vazhdojë të ofrojë ndërtim kapacitetesh dhe trajnime për institucionet libiane të zbatimit të ligjit detar dhe të kërkim-shpëtimit.

Mandati i rishikuar gjithashtu i kushton më shumë rëndësi bashkëpunimit rajonal në sigurinë detare. IRINI do të veprojë si një platformë për bashkëpunim dhe do të përdorë diplomacinë dhe ushtrimet detare për të eksploruar mundësi përtej Libisë me vende të tjera të interesuara, duke përmendur Egjiptin, Tunizinë dhe Libanin.

Ambasadorët e BE-së i dhanë dritën jeshile mandatit të mërkurën. Miratimi formal pritet në takimin e Ministrave të Ekonomisë dhe Financave më 9 tetor, pas të cilit do të publikohet në gazetën zyrtare të BE-së.