Ronaldinho flet për verën, alkoolin dhe përgjegjësinë e futbollistëve
Inteligjenca amerikane ka ngritur shqetësimin se Vladimir Putin mund të tentojë të testojë vendosmërinë e NATO-s me një aksion të kufizuar kundër një vendi anëtar të Aleancës, në një zhvillim që po rrit shqetësimet për sigurinë e Evropës.
Sipas një raportimi të The Wall Street Journal, vlerësimet e reja të Inteligjencës amerikane sugjerojnë se Rusia mund të shqyrtojë një veprim kundër një vendi të NATO-s nga vjeshta e vitit 2026 deri në vitin 2029. Skenarët e përmendur variojnë nga sulmet kibernetike dhe sabotazhi deri te përdorimi i grupeve të armatosura pa shenja identifikuese dhe, në skenarin më serioz, një inkursion i kufizuar ushtarak në krahun lindor të NATO-s.
Nuk ka konfirmim për një sulm “muajin tjetër”
Pavarësisht titujve që flasin për mundësinë e një sulmi brenda javëve, Inteligjenca amerikane nuk ka dhënë një datë konkrete për një sulm rus ndaj NATO-s.
Raportimi i WSJ e vendos periudhën e mundshme në një dritare që nis këtë vjeshtë dhe shtrihet deri në vitin 2029. Sipas vlerësimeve të cituara, skenari i një inkursioni tokësor është aktualisht me probabilitet të ulët, por rreziku mund të rritet me kalimin e kohës.
Kjo do të thotë se një sulm në shtator apo tetor 2026 është një skenar i përfshirë në periudhën e paralajmëruar, por nuk është një parashikim se Rusia do të sulmojë patjetër NATO-n muajin e ardhshëm.
Çfarë mund të bëjë Rusia?
Sipas vlerësimeve të raportuara, Moska mund të kërkojë një mënyrë për të testuar reagimin e Aleancës pa nisur një luftë të plotë.
Skenarët përfshijnë sulme kibernetike ndaj infrastrukturës së një vendi të NATO-s, sabotim të objekteve kritike, sulme me dronë ose raketa, përdorimin e grupeve të armatosura pa shenja identifikuese, deri edhe te një inkursion të kufizuar në territorin e një vendi anëtar.
Qëllimi i mundshëm do të ishte të shihej nëse NATO do të reagonte menjëherë dhe në mënyrë të bashkuar, apo nëse do të shfaqeshin përçarje mes vendeve anëtare.
Pse krahun lindor e konsiderojnë më të rrezikuar?
Vëmendja kryesore është përqendruar te Polonia, vendet baltike dhe pjesë të tjera të krahut lindor të NATO-s, ku distanca nga territori rus dhe Bjellorusia është relativisht e vogël.
Në ditët e fundit janë regjistruar edhe incidente të reja ajrore.
Më 14 gusht, avionë të NATO-s rrëzuan një dron që hyri në hapësirën ajrore të Letonisë. Një Eurofighter italian u përdor për interceptimin, ndërsa dy avionë turq dhe një tjetër italian u aktivizuan gjithashtu. Autoritetet thanë se hetimi për origjinën e dronit vazhdonte.
Vetëm dy ditë më vonë, një tjetër dron i dyshuar rus hyri në hapësirën ajrore të Rumanisë dhe u rrëzua nga një avion luftarak spanjoll F-18. Ky ishte incidenti i katërt i tillë në hapësirën ajrore rumune që nga fillimi i pushtimit rus të Ukrainës.
Këto incidente nuk janë automatikisht prova të një sulmi të planifikuar ndaj NATO-s, por kanë shtuar shqetësimet se mbrojtja ajrore e Aleancës mund të jetë duke u testuar ose vënë nën presion.
Gjermania paralajmëron për luftën hibride
Shqetësimi nuk kufizohet vetëm te sulmet konvencionale.
Gjenerali Carsten Breuer, kreu i Ushtrisë gjermane, ka paralajmëruar se Rusia po teston vazhdimisht mbrojtjen e NATO-s përmes taktikave hibride, përfshirë incidentet me dronë. Sipas tij, Moska po përpiqet të identifikojë dobësitë e mbrojtjes evropiane dhe të vlerësojë se si do të reagonte Aleanca.
Në Gjermani, autoritetet po hetojnë gjithashtu një incident me një dron të dyshuar se kishte lidhje me Rusinë dhe që u gjet pranë aeroportit Leipzig/Halle. Inteligjenca amerikane e ka lidhur incidentin me Rusinë, sipas raportimit të WSJ.
Rreziku më i madh: një incident që përshkallëzohet
Një prej shqetësimeve kryesore të NATO-s është që Rusia të mos nisë një pushtim të madh, por të ndërmarrë një veprim të kufizuar dhe të paqartë.
Një sulm kibernetik, sabotim, dron i armatosur apo inkursion i vogël mund të krijojë një dilemë të madhe për NATO-n: sa i madh duhet të jetë reagimi dhe nëse duhet të konsiderohet një sulm ndaj të gjithë Aleancës.
Kjo lidhet drejtpërdrejt me Nenin 5 të Traktatit të NATO-s, sipas të cilit një sulm ndaj një anëtari konsiderohet çështje e Aleancës në tërësi.
Pikërisht për këtë arsye, një provokim i kufizuar mund të jetë strategjikisht i rëndësishëm për Moskën: jo domosdoshmërisht për të pushtuar territor të madh, por për të testuar nëse vendet e NATO-s do të qëndronin të bashkuara.
NATO: jemi të përgatitur
NATO ka deklaruar se është e gatshme të parandalojë dhe, nëse është e nevojshme, të mbrojë territorin e vendeve anëtare.
Një zëdhënës i Aleancës tha se NATO është “gati të frenojë dhe të mbrohet sipas nevojës”, ndërsa theksoi se aleanca përgatitet vazhdimisht për një sërë skenarësh.
Ndërkohë, incidentet e fundit me dronë po detyrojnë vendet evropiane të rishikojnë mënyrën se si mbrojnë hapësirën e tyre ajrore, pasi përdorimi i avionëve luftarakë për çdo dron është tepër i kushtueshëm.
Një paralajmërim për Evropën
Vlerësimi i ri amerikan vjen në një moment kur lufta në Ukrainë vazhdon dhe Rusia po përdor gjithnjë e më shumë mjete të luftës hibride përtej fushëbetejës.
Mesazhi kryesor i Inteligjencës amerikane nuk është se një luftë Rusi-NATO është e pashmangshme. Paralajmërimi është se Moska mund të shohë një mundësi për të testuar kohezionin e Aleancës në vitet e ardhshme dhe se ky rrezik duhet marrë seriozisht.
Për momentin, nuk ka prova publike se Putin ka marrë vendim për një sulm të drejtpërdrejtë ndaj NATO-s në muajin e ardhshëm. Por fakti që vlerësimet amerikane tani përfshijnë një mundësi të tillë në horizontin nga vjeshta 2026 deri në 2029 ka shkaktuar alarm të ri në kryeqytetet evropiane.
